Blog

“Make him an offer he can’t refuse” en zuiver je verzuim

Op de website van LAWFOX is al vaker iets geschreven over wanprestatie. Veelal betreft het dan informatie over wanneer een ingebrekestelling is vereist, over de vereisten aan een ingebrekestelling, of over welke remedies er zijn bij niet-nakoming van een overeenkomst.
Een interessant onderwerp waar het minder vaak over gaat is hoe de schuldenaar zijn verzuim kan zuiveren, en zijn schade zoveel mogelijk kan beperken. Daarom wordt in deze blog behandeld hoe de schuldenaar zijn verzuim kan zuiveren, en wanneer de schuldeiser gehouden is om zo’n aanbod tot zuivering te accepteren.

Verzuim

Een toerekenbare tekortkoming van de schuldenaar in de nakoming van een overeenkomst geeft de schuldeiser de mogelijkheid om schadevergoeding te vorderen en/of de overeenkomst te ontbinden. De schuldeiser kan deze mogelijkheden echter alleen benutten als de schuldenaar – naast dat hij toerekenbaar is tekortgeschoten – ook in verzuim is (tenzij nakoming van de overeenkomst blijvend onmogelijk is).
De hoofdregel is dat de schuldeiser de schuldenaar eerst “in gebreke dient te stellen”, wil de schuldenaar in verzuim komen. Dit houdt simpel gezegd in dat aan de schuldenaar een laatste kans wordt geboden om alsnog binnen een redelijke termijn na te komen. Verstrijkt deze termijn zonder dat de schuldenaar nakomt, dan geraakt de schuldenaar in verzuim. De schuldeiser heeft dan de mogelijkheid om de schadevergoeding te vorderen en/of de overeenkomst te ontbinden.

Zuiveren

De schuldenaar kan zijn verzuim echter zuiveren door alsnog “behoorlijk na te komen”. De mogelijkheden van de schuldeiser om (volledige) schadevergoeding te vorderen en/of de overeenkomst te ontbinden, vervallen dan.

Als het aanbod van de schuldenaar tot “behoorlijke nakoming” voldoet aan de wettelijke vereisten (zie hieronder), dan mag de schuldeiser dit aanbod niet weigeren. Wordt het aanbod toch ten onrechte geweigerd door de schuldeiser, dan geraakt de schuldeiser in schuldeisersverzuim, en dan eindigt het verzuim van de schuldenaar.

Voldoet het aanbod niet aan de wettelijke vereisten, dan mag de schuldeiser het aanbod wel weigeren. De schuldenaar blijft dan in verzuim, en de schuldeiser behoudt zijn mogelijkheden tot het vorderen van schadevergoeding en/of het ontbinden van de overeenkomst.

Aanbod tot zuiveren verzuim: De vereisten

Het aanbod tot behoorlijke nakoming dient het volgende te bevatten:

  • Het aanbod om de overeengekomen prestatie alsnog na te komen;
  • Het aanbod om de inmiddels verschuldigde schadevergoeding te betalen; en
  • Het aanbod om de kosten van de schuldeiser te vergoeden.

De schuldenaar dient dus niet alleen aan te bieden om de overeengekomen prestatie alsnog na te komen, maar dient ook aan te bieden om de door de schuldenaar geleden schade en gemaakte kosten te vergoeden.

Onder de inmiddels verschuldigde schadevergoeding wordt in de eerste plaats verstaan de schade die de schuldeiser heeft geleden doordat de nakoming is vertraagd (de vertragingsschade). 

Daarnaast zijn er ook andere soorten schade denkbaar die hieronder vallen. Bijvoorbeeld als een gebrekkig apparaat is geleverd dat inmiddels schade heeft veroorzaakt aan andere producten. Bij de te vergoeden kosten kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de door de schuldeiser gemaakte executiekosten.

Een aanbod dat voldoet aan bovenstaande vereisten mag niet door de schuldeiser worden geweigerd.

Voorwaardelijk aanbod tot behoorlijke nakoming toereikend?

Een interessante vraag is in hoeverre een voorwaardelijk aanbod tot behoorlijke nakoming toereikend is.

Stel dat de schuldeiser zich op het opschortingsrecht beroept, en op grond daarvan een aantal facturen niet betaalt. Is een aanbod tot behoorlijke nakoming (inclusief de vergoeding van de schade en kosten) van de schuldenaar dan toereikend wanneer de schuldenaar eist dat de schuldeiser eerst de openstaande facturen betaalt?

Deze vraag deed zich voor in een zaak die diende bij de Hoge Raad. De Hoge Raad oordeelde dat dient te worden onderzocht of de omvang van de vordering tot nakoming van de schuldeiser voldoende was om het beroep op het opschortingsrecht te kunnen rechtvaardigen. Met andere woorden: beoordeeld moet worden of een beroep op opschorting proportioneel was. De Hoge Raad benadert deze zaak dus (helaas) niet vanuit de vereisten voor een aanbod tot zuivering van het verzuim, maar vanuit het opschortingsrecht.

Omdat de Hoge Raad zich niet uitdrukkelijk heeft uitgesproken over het al dan niet toereikend zijn van een voorwaardelijk aanbod tot behoorlijke nakoming, is niet in zijn algemeenheid te zeggen of een voorwaardelijk aanbod toereikend is.

Wel kan worden geconcludeerd dat indien het beroep op het opschortingsrecht terecht is gedaan (dus proportioneel was), dat een voorwaardelijk aanbod dan niet toereikend is. De schuldeiser zou dan immers verplicht zijn om zijn opschortingsrecht (waarop hij zich terecht heeft beroepen) prijs te geven.

Conclusie

Ben je als schuldenaar in verzuim, wees je dan bewust van de mogelijkheid om de schade te beperken door alsnog behoorlijke nakoming aan te bieden. Zorg ervoor dat het aanbod voldoet aan de wettelijke vereisten, zodat de schuldeiser het aanbod niet mag weigeren: “Make him an offer he can’t (of eigenlijk may not) refuse”.

Voor de schuldeiser geldt dat hij er bewust van moet zijn dat hij zo’n aanbod niet mag weigeren. Doet hij dit toch? Dan komt de schuldeiser in schuldeisersverzuim, met alle negatieve gevolgen van dien.

De vraag of een aanbod voldoet aan de wettelijke vereisten is dus voor beide partijen van groot belang. Heb je zo’n aanbod ontvangen, of wil je juist zo’n aanbod doen, neem dan gerust contact met ons op!

Gerelateerde berichten

Leave a comment