Blog

Auteursrecht luchtfoto

Inmiddels weet vrijwel iedereen wel dat een foto beschermd kan zijn.
Geldt dat nu voor elke foto?
Uit de rechtspraak volgt dat een foto inderdaad al snel beschermd is. Het gaat erom of de foto ‘oorspronkelijk’ is, wat betekent dat de foto een eigen oorspronkelijk karakter moet hebben en het persoonlijk stempel van de maker moet dragen. Bij foto’s oordeelt de rechter dat daar al gauw sprake van is, gelet op bijvoorbeeld de enscenering, de pose van de te fotograferen persoon, de te kiezen belichting, de camera-instelling, de invalshoek, de gecreëerde sfeer en keuzes bij het ontwikkelen van het cliché (Painer-arrest).
Nog niet zo lang geleden moest het Hof Amsterdam oordelen over de vraag of ook een luchtfoto auteursrechtelijk beschermd kan zijn. Het antwoord: ja.

De feiten: een luchtfoto van een landgoed

De feiten in deze zaak zijn als volgt. Een fotograaf uit Amerika heeft in 2012 een luchtfoto gemaakt van een landgoed.

Het auteursrecht op de foto is overgedragen aan Performance Impressions (hierna: PI). PI verkoopt en licentieert de foto’s van de Amerikaanse fotograaf.

Gedaagde in deze zaak is een reisorganisatie. De luchtfoto heeft enige tijd zonder toestemming van PI op de website gestaan, in ieder geval als onderdeel van een slideshow.

De eerdere procedure bij de kantonrechter

De kantonrechter heeft geoordeeld dat de reisorganisatie inbreuk heeft gemaakt op de rechten van PI en dat de reisorganisatie een bedrag van 1.750 euro moest betalen. De redenen daarvoor waren:

  • De foto is beschermd omdat er creatieve keuzes zijn gemaakt (zoals wat betreft de compositie en kadrering, de wijze van belichting en de nabewerking);
  • De schade werd geschat op een bedrag van 1.750 euro, gebaseerd op wat PI gemiddeld voor het gebruik van een foto zou ontvangen.

De reisorganisatie is het niet eens met dit oordeel, en heeft beroep ingesteld. Volgens haar heeft de fotograaf slechts een kopie van de werkelijkheid gemaakt en is de foto ontleend aan eerdere foto’s van het landgoed. Om die reden kan er niet van creatieve keuzes worden gesproken en is de foto niet beschermd, aldus de reisorganisatie.

Auteursrecht luchtfoto

Is de luchtfoto auteursrechtelijk beschermd?

Het hof oordeelt nu dat de kantonrechter het goede criterium tot uitgangspunt heeft genomen en dat de foto inderdaad beschermd is. Het hof oordeelt:

Tegen de achtergrond van deze maatstaf heeft Sembono (de reisorganisatie, CE) ook in hoger beroep onvoldoende gemotiveerd betwist dat de foto het resultaat is van (creatieve) keuzes die iets verder gaan dan uitsluitend het zo objectief en duidelijk mogelijk weergeven van het gebouw en de tuin.

Met andere woorden: de reisorganisatie heeft onvoldoende duidelijk gemaakt waarom de foto niet creatief is en alleen maar een objectieve/duidelijke weergave is van de werkelijkheid.

Omdat de foto zonder toestemming van de auteursrechthebbende is gebruikt, is er sprake van inbreuk.

Hoogte schade

Ook wat betreft de schade komt het hof niet tot een ander onderdeel dan de kantonrechter. Volgens het hof moet er namelijk worden aangeknoopt bij de reële marktwaarde van de foto.

PI stelt dat zij recht heeft op een hogere vergoeding, en heeft verschillende vaststellingsovereenkomsten overgelegd waaruit blijkt dat ze hogere bedragen voor haar foto’s heeft ontvangen.

Het hof gaat hier echter niet in mee: de “overgelegde vaststellingsovereenkomsten (…) bieden daarvoor onvoldoende aanknopingspunten omdat deze doorgaans tot stand komen onder dreiging van een procedure en niet in een vrije onderhandelingssfeer.”

Conclusie: de luchtfoto is beschermd

Hieruit blijkt maar weer: ook een luchtfoto, die op het eerste gezicht een kopie lijkt van de werkelijkheid, kan auteursrechtelijk beschermd zijn. Als de kwestie uitloopt op een procedure blijkt ook nu dat het bedrag dat als schadevergoeding moet worden betaald erg kan oplopen.

Zelf een brief ontvangen waarin staat dat je inbreuk zou maken? Check dan onze tips!

Gerelateerde berichten