Blog

Auteursrecht op Eredivisie-wedstrijden

Dat foto’s en films auteursrechtelijk beschermd kunnen zijn weten we inmiddels. Hoe zit het dan met voetbalbeelden? Tuurlijk, ook auteursrechtelijk beschermd. De vraag wie in dat geval de auteursrechthebbende is ligt echter wel wat ingewikkelder.

Op 28 november deed de voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam uitspraak over het uitzenden van Eredivisiewedstrijden. Door beelden in zijn café te vertonen maakte de caféhouder auteursrechtinbreuk. Hoe dit precies zat leg ik hieronder uit.

Achtergrond

De eiseressen in deze procedure zijn maar liefst 19 partijen. Het gaat namelijk om Eredivisie Media & Marketing en 18 professionele voetbalclubs. De gedaagde partij is een natuurlijk persoon die een café in Amsterdam heeft. In het café heeft hij beelden laten zien van een voetbalwedstrijd.

Auteursrechthebbenden beelden

De eerste vraag die voorligt is: wie is de rechthebbende op de wedstrijdbeelden?

De verdeling is als volgt:

  • Eredivisie Media & Marketing (“EMM”) is rechthebbende op de promofilmpjes en studioprogramma’s die tijdens en rondom de uitzending van de wedstrijden worden vertoond;
  • De voetbalclubs zijn de rechthebbenden op de live-registraties van de in eigen stadion gespeelde wedstrijden en op ander beeldmateriaal met betrekking tot deze wedstrijden, zoals interviews en persconferenties.

En ‘de maker’ dan?

EMM en de voetbalclubs hebben de beelden echter niet zelf gemaakt. Hoe zit dat?

Het uitgangspunt is dat degene die de beelden maakt de auteursrechthebbende is. Bij films ligt dat ingewikkelder dan bij een foto, omdat er natuurlijk veel verschillende personen bij betrokken zijn (zoals verschillende cameramannen, een producent, etc.).

In een eerder vonnis met een vergelijkbaar feitencomplex werd duidelijk dat de auteursrechten op de wedstrijdbeelden in eerste instantie bij Endemol liggen. De auteursrechten op de beelden worden ieder voetbalseizoen overgedragen aan de clubs, waarna zij exclusief rechthebbende worden op de beelden. Als gevolg daarvan hebben zij nu het recht om de beelden te exploiteren en om tegen inbreuk op te treden.

Auteursrecht op Eredivisie-wedstrijden

Daar stopt het alleen nog niet: EMM en de Eredivisieclubs hanteren voor hun auteursrechten een gesloten exploitatiesysteem via FOX Sports. Bij FOX Sports kan vervolgens een zakelijk abonnement of een consumentenabonnement worden afgesloten.

Tonen van de beelden in het café

De caféhouder heeft in mei 2019 een zakelijk abonnement afgesloten bij Fox Sports. Omdat de caféhouder de rekening niet betaalde heeft Fox Sports de overeenkomst in september per direct beëindigd. Toch heeft de caféhouder ook na die tijd in ieder geval 1 voetbalwedstrijd uitgezonden. De ingeschakelde deurwaarder heeft namelijk geconstateerd dat de wedstrijd PSV-Ajax werd vertoond.

De advocaat van eiseressen heeft vervolgens een brief gestuurd waarin stond dat de caféhouder gesommeerd werd de inbreuk te staken. Ook is hem de gelegenheid geboden de betalingsachterstand te voldoen en opnieuw een zakelijke licentie af te sluiten. De caféhouder heeft niet gereageerd op deze brief, waarna eiseressen hebben besloten deze procedure te starten.

Standpunten partijen

De eiseressen zijn van mening dat er inbreuk is gemaakt op hun auteursrechten en vorderen 1) gedaagde te gebieden de inbreuk te staken, 2) dat gedaagde een dwangsom moet betalen als hij zich daar niet aan houdt en 3) dat gedaagde de proceskosten van eiseressen moet vergoeden.

De caféhouder is van mening dat Fox Sports de licentie ten onrechte heeft beëindigd. Het klopt volgens hem wel dat hij niet voor de licentie had betaald, maar dat was omdat het bedrag te hoog was. Inmiddels heeft hij afspraken gemaakt en betaalt hij in termijnen, aldus de caféhouder.

Het oordeel

De rechter legt uit dat het openbaar maken van de beelden alleen rechtmatig is als hiervoor toestemming is gegeven door de auteursrechthebbenden.

Vervolgens oordeelt de rechter dat tot uitgangspunt wordt genomen dat de overeenkomst tussen Fox Sports en de caféhouder is geëindigd. Fox Sports is ook geen partij in deze procedure, en de eiseressen in deze procedure zijn weer geen partij bij die overeenkomst. De vraag of die overeenkomst terecht is geëindigd, kan dan ook niet in deze procedure worden beantwoord. Bovendien is er in november een zitting geweest bij de kantonrechter met Fox Sports en de caféhouder als partijen, maar toen is de caféhouder niet verschenen. Voor nu wordt er dus vanuit gegaan dat de caféhouder sinds september geen licentie meer had om de beelden te tonen.

Omdat er desondanks toch een wedstrijd in het cafe te zien was, is er sprake van auteursrechtinbreuk. De vorderingen worden daarom toegewezen.

Toewijzing vorderingen: inbreuk staken

De caféhouder wordt daarom veroordeeld om:

  • geen inbreuk meer te maken op de auteursrechten van de eiseressen, meer in het bijzonder het vertonen van wedstrijdbeelden;
  • een dwangsom ter hoogte van 1.000 euro te betalen als hij het bovenstaande verbod overtreedt;
  • de proceskosten van de eiseressen te betalen, begroot op 3.889,68 euro;

Ook bepaalt de rechter dat eiseressen binnen zes maanden na dit vonnis een bodemprocedure moeten beginnen om deze beslissing te laten bekrachtigen door een bodemrechter, zoals gebruikelijk bij een kort geding in IE-zaken.

Conclusies

Dat je geen beschermde beelden mag tonen als je daar geen licentie voor hebt verkregen is niet verrassend. Datzelfde geldt ook voor het laten horen van muziek in een café of andere openbare ruimte, zoals bijvoorbeeld naar voren kwam in een zaak over muziek bij de kapper. Dat de gevolgen van het tóch-doen groot kunnen zijn, toont deze zaak maar weer aan. De proceskosten die de caféhouder moet vergoeden zijn namelijk flink hoger dan het abonnement bij Fox Sports.

Interessanter is hoe de keten van het auteursrecht is geregeld. Deze zaak toont aan dat het auteursrecht (verschillende keren) kan worden overgedragen of in licentie kan worden gegeven, waardoor uiteindelijk een Fox Sports in charge is wat betreft de abonnementen. Als het gaat om auteursrechtinbreuk, ligt de bal echter bij Eredivisie Media & Marketing en bij de voetbalclubs.

Vragen over auteursrecht? Bel of e-mail ons gerust!

De zaak: ECLI:NL:RBAMS:2019:8879

Gerelateerde berichten