Blog

Bescherming bedrijfsgeheimen ook in rechtszaken door nieuwe wet

Als je voor de opsporing van inbreuken op intellectuele eigendom gebruik maakt van vertrouwelijke informatie zoals ‘sleepers’, dan dien je die in principe openbaar te maken bij een rechtszaak. Dat kan vervelend zijn, omdat de inbreukmaker dan weet hoe hij/zij de opsporing van toekomstige inbreuken zoveel mogelijk kan voorkomen. Ook als je je wil beroepen op andere vertrouwelijke informatie, zoals concurrentiegevoelige informatie, zal je dat in principe moeten delen met de wederpartij. En de informatie kan openbaar worden met een gerechtelijke uitspraak. Dat wil je natuurlijk niet. Helaas geeft de wet daarvoor momenteel nog niet alle gewenste middelen. Dat zal echter veranderen. Uiterlijk per 8 juni 2018 zullen bedrijfsgeheimen wettelijke bescherming genieten. Dan dient de Europese richtlijn voor de bescherming van bedrijfsgeheimen in Nederlandse wetgeving te zijn omgezet. Dat zal gebeuren met de inwerkingtreding van de Wet bescherming bedrijfsgeheimen. Deze wet regelt de bescherming van niet-openbaar gemaakte knowhow en bedrijfsgeheimen tegen het onrechtmatig verkrijgen, gebruiken en openbaar maken van deze informatie.

Wat is er mogelijk tegen onrechtmatig gebruik van bedrijfsgeheimen?

Op grond van het wetsvoorstel krijgt de houder van een bedrijfsgeheim een aantal rechtsmiddelen om onrechtmatig gebruik van bedrijfsgeheimen tegen te gaan.

De houder van een bedrijfsgeheim kan bij de rechter:

  • een verbod vorderen op het gebruik het bedrijfsgeheim;
  • een verbod vorderen op de productie van goederen die door middel van het bedrijfsgeheim zijn geproduceerd;
  • verlof vragen om (bewijs)beslag te mogen leggen op de vermeende inbreukmakende goederen;
  • een vordering instellen tot het terugroepen van de markt van de vermeende inbreukmakende goederen;
  • vernietiging vorderen van de vermeende inbreukmakende goederen;
  • vernietiging vorderen van de documenten schade die het bedrijfsgeheim bevatten; en
  • (onder bepaalde voorwaarden) schadevergoeding vorderen.

Indien er een geheimhoudingsovereenkomst (NDA) is afgesproken kan uiteraard ook op schending daarvan een beroep worden gedaan.

bescherming bedrijfsgeheimenRisico op openbaar maken van bedrijfsgeheimen

De houder van een bedrijfsgeheim die een gerechtelijke procedure wil starten moet zich echter afvragen wat de risico’s zijn dat er vertrouwelijke informatie naar buiten komt of wordt gedeeld met de gedaagde. Immers: procesvoering is in principe openbaar. Dit risico doet zich geregeld voor bij zaken in intellectuele eigendom.

Arbitrage is geheim

Uiteraard kan voor arbitrage worden gekozen. Arbitrage is in principe niet openbaar en het arbitraal vonnis in principe vertrouwelijk is. Arbitrage dient echter overeengekomen te zijn, en het is de vraag of de wederpartij daarmee zal instemmen. Bovendien voorkomt dit in principe niet dat de aanwezige partijen kennis verkrijgen van alle informatie.

Gerechtelijke procedure niet vaak achter gesloten deuren

Wat betreft de gerechtelijke procedure kan, onder omstandigheden, een rechtszaak achter gesloten deuren plaatsvinden. Rechter zijn tot nu toe echter zeer terughoudend geweest om een zitting in beslotenheid te voeren wanneer het om de bescherming van bedrijfsgeheimen gaat. Wellicht dat de Wet bescherming bedrijfsgeheimen daarin verandering zal brengen, maar dat is niet aannemelijk.

Verbod op delen van informatie en anonimisering van uitspraken

Wat er wel geregeld gebeurd is dat procespartijen en andere aanwezigen, zoals (gerechtelijke) deskundigen wordt verboden om informatie met derden te delen, waaronder ook informatie zoals documenten en getuigenverklaringen kan vallen. Daarnaast kan een vonnis geanonimiseerd of deels zwart gemaakt worden.

Procespartijen houden toegang tot vertrouwelijke informatie

Dat laat echter onverlet dat de procespartijen zelf toegang blijven houden tot alle informatie die wordt gedeeld tijdens de rechtszitting. In de praktijk leidt dat geregeld tot problemen.

Zo verzocht de eiser die nepinformatie in een database had opgenomen om onbevoegde overname te kunnen detecteren (zogenaamde ‘sleepers’) aan de rechter om te voorkomen dat de wederpartij kennis kreeg van die informatie. De rechter oordeelde echter dat de gedaagde gewoon recht heeft op kennisname van de sleepers. Partijen bij het geschil blijven toegang houden tot alle informatie met betrekking tot het geschil. De wet regelt slechts dat derde partijen kunnen worden beperkt daarvan kennis te nemen. Als gevolg hiervan moest eiser na de procedure dus weer investeren in het bijwerken van zijn sleepers om toekomstig misbruik te voorkomen. In een vergelijkbare zaak heeft de rechtbank geoordeeld de vertrouwelijke informatie weg te laten uit de te publiceren beslissing.

Wet bescherming bedrijfsgeheimen regelt verbod en maatregelen

Met de komst van de Wet bescherming bedrijfsgeheimen zal de vertrouwelijkheid van bedrijfsgeheimen ook tijdens gerechtelijke procedures worden bewaard. Immers, de wetgever komt met een geheel nieuwe titel in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering voor rechtszaken over de bescherming van bedrijfsgeheimen.

In de wet zal geregeld worden dat het partijen verboden zal zijn bedrijfsgeheimen te gebruiken of openbaar te maken die door de rechter als vertrouwelijk is aangemerkt en hen ter kennis zijn gekomen door de rechtszaak:

Artikel 1019ib
1. Het is aan partijen, hun advocaten of andere vertegenwoordigers, getuigen, deskundigen en andere personen die deelnemen aan gerechtelijke procedures betreffende het onrechtmatig verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim, of die toegang hebben tot de documenten die deel uitmaken van deze gerechtelijke procedures, verboden bedrijfsgeheimen of vermeende bedrijfsgeheimen te gebruiken of openbaar te maken die de rechter op verzoek van een partij als vertrouwelijk heeft aangemerkt en die hun ter kennis zijn gekomen als gevolg van een dergelijke deelname of toegang.

Dit verbod blijft ook gelden na de rechtszaak. Pas als is vastgesteld dat het geen beschermd bedrijfsgeheim zou zijn, of wanneer de informatie algemeen bekend wordt of gemakkelijk toegankelijk is geworden geldt het verbod niet meer:

2. De in het eerste lid bedoelde verbod blijft van kracht na beëindiging van de gerechtelijke procedures. De verplichting houdt op te bestaan indien:

a. bij in kracht van gewijsde gegaan vonnis tussen partijen is vastgesteld dat het vermeende bedrijfsgeheim niet voldoet aan de in artikel 1 van de Wet bescherming bedrijfsgeheimen bepaalde voorwaarden, of

b. na verloop van tijd de desbetreffende informatie algemeen bekend wordt bij of gemakkelijk toegankelijk wordt voor personen binnen de kringen die zich gewoonlijk bezighouden met de desbetreffende informatie.

Daarnaast kan het verbod geheel of gedeeltelijk door de rechter opgeheven worden.

Tijdens de procedure kan de vertrouwelijkheid van een bedrijfsgeheim worden bewaard. De rechter kan daarvoor bijvoorbeeld de volgende maatregelen nemen:

  • a. de toegang tot door partijen of derden ingediende documenten die het bedrijfsgeheim of het vermeende bedrijfsgeheim bevatten geheel of gedeeltelijk beperken tot een gelimiteerd aantal personen;
  • b. de toegang tot zittingen waar het bedrijfsgeheim of het vermeende bedrijfsgeheim openbaar kan worden gemaakt, en de toegang tot het proces-verbaal van deze zittingen of de beeld- of geluidsopname en de schriftelijke weergave daarvan geheel of gedeeltelijk beperken tot een gelimiteerd aantal personen;
  • c. een niet-vertrouwelijke versie van de rechterlijke uitspraken ter beschikking stellen aan anderen dan degenen die tot het gelimiteerd aantal personen bedoeld onder a en b behoren, waarin de delen die het bedrijfsgeheim bevatten, zijn geschrapt of bewerkt.

Welke maatregel de rechter neemt, zal afhankelijk zijn van de evenredigheid van de maatregel, de rechtmatige belangen van partijen en derden, en de mogelijke schade voor één van de partijen en derden als gevolg van het toe- of afwijzen van de maatregel. Het aantal personen dat kennis neemt van de informatie of de zitting is echter altijd minimaal één natuurlijk persoon van elke partij alsmede de advocaten of andere vertegenwoordigers van partijen bij de procedure.

En arbitrage dan?

Het is opmerkelijk dat het wetsvoorstel enkel deze waarborgen geeft voor de gerechtelijke procedure. Arbitrage wordt in zijn geheel niet genoemd – zelfs niet in de memorie van toelichting. Het lijkt er dan ook op dat vertrouwelijke informatie in gerechtelijke procedures wel, maar in arbitrale procedures niet wettelijk is beschermd. Ik heb daarover navraag gedaan bij de Stichting Geschillenoplossing Automatisering (SGOA). UPDATE 21-02-2018: De SGOA heeft inmiddels bevestigd dat de wederpartij wel kennis kan krijgen van bedrijfsgeheimen in arbitrale procedures, hoewel ze kunnen bevelen om beschermende maatregelen te treffen:

  1. Arbitrage is naar zijn aard vertrouwelijk (zie reglement) en dus zullen derden (buiten partijen om) geen kennis krijgen van bedrijfsgeheimen.

  2. De wederpartij, de ingeschakelde deskundigen en arbiters kunnen er wel kennis van nemen.

  3. De nieuwe (komende) wet regelt niets over de positie van bedrijfsgeheimen in arbitrage.

  4. De arbiters gaan over de beslissingen rondom bewijs. Daarbij kunnen zij maatregelen/beslissingen nemen die bijv. moeten voorkomen dat er door een partij in de arbitrage een “fishing expedition” naar bedrijfsgeheimen van de wederpartij wordt gedaan. Ook kunnen andere beschermende maatregelen worden bevolen.

Conclusie

De Wet bescherming bedrijfsgeheimen tackelt een lastig probleem in de gerechtelijke procedure in Nederland als het gaat om het voorkomen dat vertrouwelijke informatie openbaar wordt. Tijdens de procedure kan de vertrouwelijkheid van bedrijfsgeheimen worden gewaarborgd door bijvoorbeeld de toegang tot die informatie of tot de zitting te beperken tot een aantal personen, of een uitspraak te bewerken zodat andere personen de bedrijfsgeheimen niet zullen kennen.

Het zal echter nog steeds mogelijk zijn voor de wederpartij om kennis te nemen van de bedrijfsgeheimen – hoewel het in principe verboden zal zijn om de bedrijfsgeheimen buiten de zitting te gebruiken of openbaar te maken.

 

 

Gerelateerde berichten