Blog

Brexit-serie deel 3: auteursrecht, datarecht en IT

De kranten en journaals worden al geruime tijd beheerst door de Brexit. En terecht, want het is groot en belangrijk nieuws. In 2016 gaven de Britten in een raadgevend referendum aan uit de Europese Unie (EU) te willen stappen. Sindsdien is de vraag – met name – op welke wijze het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de EU gaat stappen. De Britse premier May heeft al meermaals geprobeerd een deal te bereiken tussen de EU en het VK . Het Britse lagerhuis wijst een deal echter steeds af. De vraag is hoe het nu verder moet.

Voor het recht kan een Brexit grote gevolgen hebben. Er bestaat veel Europese regelgeving, bijvoorbeeld op het gebied van intellectueel eigendom, het consumentenrecht en privacy. In hoeverre is deze Europese regelgeving nog van toepassing op het VK als het VK uit de EU stapt?

Om antwoord op deze vraag te geven, hebben we besloten om een Brexit-serie te maken. In deze serie zullen een aantal blogs verschijnen waarin de gevolgen van een eventuele Brexit – op de rechtsgebieden waarin we zijn gespecialiseerd – worden uiteengezet. Voor de ICT-sector zijn al deze onderwerpen van groot belang. Ik verwijs dan ook graag naar de andere blogs. In aanvulling daarop attendeer ik graag op de gevolgen van een Brexit voor de ICT-sector op het gebied van auteursrecht en gerelateerde rechten. Lees hier de andere delen:

 

brexitAuteursrecht

De juridische regels die op de bescherming van software van toepassing zijn betreffen met name het auteursrecht. Het auteursrecht is grotendeels Europeesrechtelijk geharmoniseerd aan de hand van richtlijnen, soft law en Europeesrechtelijke rechtspraak. In principe zullen de gevolgen van een no-deal Brexit voor het auteursrecht beperkt blijven. De Europese auteursrechtrichtlijnen zijn immers in het Engels recht verwerkt. De Britse regering heeft verklaard dat deze Europese regelgeving onderdeel blijft van het Engelse recht. Bovendien zijn er internationale verdragen waarbij het VK partij blijft: de Berne Convention, de Rome Convention, het TRIPS Verdrag, het WIPO Copyright Treaty, en het WIPO Performances and Phonograms Treaty. Wettelijk gezien lijkt er dus niet echt een gevolg voor het auteursrecht te zijn. Uiteraard blijft het wel de vraag of eventuele toekomstige (verdere) Europeesrechtelijke harmonisatie van het auteursrecht (waaronder door het Europese Hof van Justitie door middel van verklarende rechtspraak) door het VK wordt opgevolgd. Meer in het bijzonder merk ik daarbij de voorgestelde Europese richtlijn voor Auteursrecht in de Digitale eenvormige markt (met het beruchte artikel 13).

Gerelateerde rechten

Na een no-deal Brexit zal het VK worden behandeld als een derde land voor de EU en EER. Wederkerige elementen van cross-border auteursrechtmechanismes zullen dan niet meer van toepassing zijn op het VK. Dit zal dan gevolgen hebben voor databankrechten, portabiliteit van online inhoudsdiensten (zoals Netflix en Spotify), het land-van-oorsprong beginsel voor satellietuitzendingen, collectief beheer van auteursrechten en de auteursrechtelijke uitzondering voor “orphan works”.

Dit zal dan betekenen dat producten van databanken in het VK hun databankrechten niet kunnen handhaven in de EER en EER-producten niet in het VK. Satellietuitzendingen zullen in iedere lidstaat van de EU respectievelijk VK auteursrecht moeten inklaren. VK consumenten kunnen mogelijk beperkt worden in gebruik van hun streamingdiensten als ze de EU bezoeken en EU consumenten als ze het VK bezoeken.

Licenties

Voor de meeste ICT-bedrijven en ICT-afnemers is het aan te raden om de licenties op software er nog eens op na te slaan. Deze licenties regelen de (auteursrechtelijke) gebruiksrechten op de software. Van groot belang is dan met name of de licenties zijn beperkt tot een territorium, oftewel of ze een geografische beperking bevatten. Zo komt het geregeld voor dat resellers en distributeurs enkel in bepaalde landen de software mogen exploiteren. Als in de licentieovereenkomst het territorium is beperkt tot de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte, dan zal het VK daarbuiten vallen in geval van een no-deal Brexit. Het is dan aan te raden om met de licentiegever te bespreken wat de gevolgen zijn voor de softwaredistributie voor het VK, en dit zo nodig specifiek toe te voegen.

Datarecht

Ook de recente verordeing voor het vrije verkeer van niet-persoonsgebonden gegevens in de Europese Unie zal niet langer van toepassing zijn op het VK na een no-deal Brexit. Bedrijven die data uitwisselen met het VK – zoals cloud computing diensten – zullen dan mogelijk op beperkingen kunnen stranden. Zo kan door het VK of de EU datalocatie-eisen worden gesteld die het verbieden gebruik te maken van datauitwisseling in het VK respectievelijk de EU.

En meer…

Voor de ICT-sector is nog wel meer dan het bovenstaande relevant om in ogenschouw te nemen. De EU heeft immers de afgelopen decennia een omvangrijk wettelijk instrumentarium opgebouwd om de informatiemaatschappij in de EU te stimuleren. Gaat het VK dit ineens intrekken of vervangen door eigen regels? Hoe gaat het VK om met het chiprecht, softwarerecht, verkoop-op-afstand, digitale marketing, elektronische handtekening, telecommunicatierecht, mededingingsrecht, dual use equipment, en nieuwe technologieën zoals The Internet of Things, artificial intelligence, algoritmes, drones, noem maar op. Gaan partijen meer betalen voor IT-diensten uit het VK (het via creditcard bestellen en afnemen van IT-diensten, van domeinnamen tot hosting- en clouddiensten zal bijvoorbeeld tot extra kosten kunnen gaan leiden). En gaat het VK ongeldig verklaarde Europese rechtsregels (zoals de richtlijn dataretentie) misschien juist wel weer invoeren? Ook kunnen import- en exportheffingen van kracht worden.

Gerelateerde berichten