Blog

De convergentie van “Nano Bio Info en Cogno” (ECP seminar The Internet of Things)

Afgelopen week was ik aanwezig bij het ECP Seminar over “The Internet of Things” met als deelonderwerp “conditio humana in transitie”. Het seminar bezigde het onderwerp van de veranderende mens door technologische ontwikkelingen. Grote vraag was of “de mens” straks nog wel bestaat en of (en wat) we daarmee moeten? Hoe verhoudt deze “intieme technologie” zich tot onze vrijheden? Zowel vanuit de juridische en filosofische benadering als vanuit de kunst werd het onderwerp benaderd. Een zeer interessante middag die mij ertoe deed besluiten om deze ontwikkelingen eens kort de revue te laten passeren:

 

Technologie tussen, over, in en als personen

De afstand tussen technologie en onszelf wordt in een hoog tempo kleiner. Technologie beheerst meer en meer ons leven en zal dan ook steeds individueler en persoonlijker worden. Van technologie tussen personen (denk aan sociale media als Facebook en Twitter), tot technologie over personen (denk aan behavioural data als databases over koopgedrag en reisgedrag); van technologie in personen (kunstmatige organen, nanomedicijnen en 3D-geprinte-weefsels) tot technologie als personen (chatbots, computergames en health-apps). De technologie ontwikkelt zich op deze punten in rap tempo.

Convergentie van technologische ontwikkelingen

De eerste aanzet tot deze technologische ontwikkelingen op deze gebieden is te vinden in de jaren ‘40 van de vorige eeuw. Wetenschappers stelden zich toen ten doel om de technologie in, tussen, over en als ons in kaart te brengen, te beheersen en na te bootsen (famacologie, genetica, informatietechnologie, kunstmatige intelligentie en neurologie). In eerste instantie bestonden deze natuurwetenschappen (nano en info) en levenswetenschappen (bio en cogno) relatief veel naast elkaar. Recent zien we dat deze gebieden steeds sterker met elkaar verweven raken. Zo wordt biologie steeds meer technologie en technologie steeds meer biologie: levende systemen worden steeds meer maakbaar (denk bijvoorbeeld aan klonen, genetische manipulatie en kweekvlees) en maakbare systemen worden steeds meer levend (denk bijvoorbeeld aan robotica, ambient technology en UX).

 

Met de toekomstige technologische ontwikkelingen zal deze trend van convergentie steeds beter zichtbaar worden. De ontwikkelingen zullen zorgen voor steeds meer effectieve maar ook gepersonaliseerde diensten en producten waarbij de grens tussen technologie en mens mogelijk zelfs zal vervagen.

 

Gegevensverzameling neemt alleen maar toe

Inherent aan deze ontwikkelingen zal echter ook een toenemende verzameling, opslag, verwerking en verder gebruik van persoonlijke gegevens zijn. En deze data zal niet alleen persoonsgegevens “tussen” ons betreffen, maar ook “over”, “in” en mogelijk zelfs “als” ons. Dat de bescherming van mensenrechten als de vrijheid van meningsuiting, persoonlijke gegevens en persoonlijke levenssfeer hierdoor in het gedrang kunnen komen behoeft op dat punt geen uitleg.

 

Law by design

De technologische ontwikkelingen gaan echter zo snel dat bestaande wetgeving al snel achterloopt op de werkelijkheid. En enkel een “geïnformeerde toestemming” om gegevens te mogen verwerken heeft zijn langste tijd gehad (denk aan de gewraakte cookiemeldingen, lange privacyverklaringen en EULA’s die niemand leest). De waarborging van onze vrijheden zal daarom niet alleen in wetgeving moeten worden verankerd, maar tevens in de maatschappij en technologie: privacy by design en security by design. Niet alleen om de bescherming van grondrechten te waarborgen, maar ook om het vertrouwen, de legitimiteit en acceptatie van nieuwe technologie te kunnen stimuleren.

 

The Internet of Things II: The end of the world (as we know it)?

Het voornoemde seminar van het ECP was de eerste in een serie. Op 25 juni aanstaande volgt een tweede seminar, georganiseerd door het ECP en NL IGF. Dan staat de vraag central of er een noodzaak bestaat om te komen tot nieuwe normen en standaarden. Interessante stof voor discussie…!

Gerelateerde berichten

Leave a comment