Blog

Game of Copyright: Is een voorspelling van het plot van Game of Thrones inbreuk op auteursrecht?

Een aantal weken geleden is het zesde seizoen van de immens populaire HBO tv-serie Game of Thrones van start gegaan. De serie is zo populair dat fans “voorspellingen” doen op YouTube. HBO meent dat daarmee inbreuk wordt gemaakt op haar auteursrechten, en dient een “notice” in bij YouTube voor verwijdering van de video’s. Maar klopt dat wel?

Game of Thrones verhaallijn

Game of Thrones is een tv-serie gebaseerd op de boekenserie geschreven door George R.R. Martin en volgt de machtsstrijd tussen verschillende families in de Zeven Koninkrijken van een mythische wereld.
Wat de verhaallijnen uit deze serie zo interessant maakt is dat de (meeste) personages niet per definitie “goed” of “slecht” zijn, maar dat ze kenmerken van beide eigenschappen bezitten. Dit maakt het verhaal voor de kijker en lezer realistischer en maakt het gemakkelijker om te sympathiseren met de personages. Ook kent de serie niet één specifieke hoofdpersoon, maar meerdere zo goed als even belangrijke verhaallijnen.

Daarnaast is de combinatie van dit realistische aspect (dat iemand niet te kwalificeren is als geheel goed of geheel slecht) met de niet-realistische mythische wereld (er komen bijvoorbeeld draken en reuzen in voor) interessant.
Specifiek bijzonder aan dit zesde seizoen van de serie is dat deze grotendeels is gebaseerd op een nog niet verschenen boek uit de reeks. De (vaak verrassende) verhaallijnen worden dus pas voor het eerst geopenbaard in de tv-serie, waar dit normaliter in de boeken gebeurt.

YouTube voorspellingen

Op YouTube zijn een aantal video’s verschenen met “voorspellingen” over de verhaallijnen van dit zesde seizoen. Op verzoek van HBO zijn deze door YouTube verwijderd, omdat deze video’s inbreuk zouden maken op het auteursrecht van HBO.
De vraag is of een “voorspelling” als deze daadwerkelijk inbreuk kan maken op het auteursrecht.

Frikidoctor is een Spaanstalige YouTuber die – wat hij noemt – “voorspellingen” plaatst van nog niet uitgezonden afleveringen van Game of Thrones. Voorheen noemde hij dit spoilers, maar om auteursrechtclaims te voorkomen noemt hij ze tegenwoordig “voorspellingen”. De “voorspellingen” zijn over het algemeen accuraat en blijken tot in de details te kloppen. Naar eigen zeggen heeft Frikidoctor een anonieme bron binnen HBO van wie hij informatie over de nog niet uitgezonden afleveringen ontvangt.
Een aantal van zijn video’s bevatten daadwerkelijk beeldmateriaal van de serie, maar andere video’s bevatten enkel beeld en geluid van hemzelf pratende over de nog niet uitgezonden aflevering(en).

HBO meldt schending van auteursrecht

HBO reageert op deze video’s door bij YouTube een melding van auteursrechtschending in te dienen. YouTube haalt bij zo’n melding (in de meeste gevallen) de video automatisch offline zonder daadwerkelijk te checken of daadwerkelijk sprake is van schending van het auteursrecht. Dit doet zij om zichzelf te beschermen tegen aansprakelijkheid voor de eventuele auteursrechtschending. De uploader van de video kan tegen deze beslissing in beroep gaan, maar dit proces neemt veel tijd in beslag.
Met name interessant is de vraag of de video’s waarin geen beeldmateriaal van de tv-serie is te zien (maar enkel de YouTuber die vertelt over de serie) inbreuk maken op het auteursrecht van HBO.

Heeft HBO de auteursrechten op het plot?

Het auteursrecht kent geen bescherming voor ideeën of concepten. Het beschermt enkel “werken” die uitvoering geven aan deze ideeën of concepten. Om dit te illustreren zal ik als voorbeeld de boeken van Harry Potter gebruiken.
Het idee an sich van een tovenaar die naar een tovenaarsschool gaat en de strijd aan gaat met een vijandige tovenaar is niet beschermd. Het is de uitwerking die hieraan wordt gegeven die is beschermd: de tovenaar is een jongen genaamd Harry met een litteken op zijn hoofd die de strijd aan gaat met de tovenaar Voldemort die Harry’s ouders heeft vermoord.

In de Game of Thrones kwestie is het duidelijk dat daadwerkelijke beelden uit de serie kunnen worden gezien als een werk in de zin van het auteursrecht. Echter is de vraag of ook de plot twists (dit is immers hetgeen Frikidoctor in zijn video’s – zonder beeldmateriaal van de serie – kenbaar maakt) als “werk” kunnen worden beschermd.
Of de plot twists auteursrechtelijk beschermd zijn hangt onder meer af van de mate van uitgewerktheid van het plot.

Specialisten in het intellectuele eigendomsrecht en het internetrecht melden op de website van Business Insider UK dat het plot met de bijbehorende plot twists van Game of Thrones waarschijnlijk zijn beschermd onder het auteursrecht. De serie heeft immers een uitgebreid en zeer uitgewerkt origineel verhaal, waardoor je kan oordelen dat de plot twists behoren tot de centrale kenmerken van de serie. De publicaties van Frikidoctor maken dus waarschijnlijk inbreuk het auteursrecht van HBO.

Desalniettemin dient te worden opgemerkt dat het hier om een grensgeval gaat, waarin ook anders kan worden beargumenteerd. De Amerikaanse auteursrechtwetgeving (waar YouTube onder valt) kent het begrip “fair use”. Dit is in zekere mate vergelijkbaar met het beperktere citaatrecht uit het Nederlandse auteursrecht en komt er kort gezegd op neer dat elk werk mag worden gebruikt, indien dit gebruik maar “fair” naar de auteursrechthebbende toe is.
“Fair use” is opgenomen in de US Copyright Act 1976 en luidt als volgt:
“the fair use of a copyrighted work (…) for purposes such as criticism, comment, news reporting, teaching (including multiple copies for classroom use), scholarship, or research, is not an infringement of copyright”.
In de Amerikaanse jurisprudentie zijn uitgebreide voorwaarden uitgewerkt voor de toepassing van “fair use” en er zou kunnen worden beargumenteerd dat de publicatie van Frikidoctor onder deze bepaling zou vallen. Indien dit het geval zou zijn maken de video’s geen inbreuk op het auteursrecht.

Het systeem van YouTube

Ook het systeem van YouTube dat video’s automatisch verwijdert als er een melding van auteursrechtschending wordt gemaakt werpt juridische vragen op.
Dient niet eerst getoetst te worden of daadwerkelijk sprake is van een auteursrechtelijke schending voordat de video wordt verwijderd of dat sprake is van de “fair use” bepaling?

De reden dat YouTube de video’s direct zonder toetsing verwijderd is dat Amerika een uitbreiding op de auteursrechtwetgeving kent voor technologische toepassingen. Op grond van de zogenoemde DMCA (Digital Millennium Copyright Act) is het mogelijk de eigenaar van een website te sommeren om inbreukmakend materiaal te verwijderen. Dit is wat HBO in bovenstaande kwestie doet. Als de eigenaar van een website hier geen gehoor aan geeft kan hij aansprakelijk worden gehouden voor de eventuele auteursrechtinbreuk.

Het is misschien niet wenselijk dat YouTube de video’s direct verwijderd, immers kan het zo zijn dat geen sprake is van een auteursrechtinbreuk. De handeling van YouTube is daarentegen wel logisch. YouTube kan immers aansprakelijk worden gesteld als blijkt dat er wel degelijk sprake is van een auteursrechtinbreuk.

Conclusie Is Coming!

Plot twists blijken een grensgeval wanneer het gaat om auteursrechtelijke bescherming. Aangenomen dient te worden dat wanneer het gaat om een tot in detail uitgewerkt plot en de plot twists behoren tot de belangrijkste onderdelen van het verhaal, deze auteursrechtelijk zijn beschermd. Er is beargumenteerd dat dit ten aanzien van de plot twists van de serie Game of Thrones het geval is en dat Frikidoctor dus inbreuk maakt op het auteursrecht van HBO. Desalniettemin kan door middel van het “fair use” argument ook anders worden beargumenteerd.

Het systeem van YouTube – waar video’s waarbij een melding van auteursrechtschending wordt geplaatst direct worden verwijderd – is vanuit juridisch perspectief niet het beste systeem. Er staat immers nog niet vast dat daadwerkelijk sprake is van een auteursrechtschending. Het is echter wel logisch dat YouTube dit systeem hanteert, want als blijkt dat de video wel degelijk inbreuk maakt op een auteursrecht, dan is YouTube hiervoor (mede) aansprakelijk op grond van de DMCA.

Rest de vraag of dit systeem recht doet aan de rechtmatige belangen van de vloggers. Houdt dit stand in rechte? Of is een trial by combat de enige uitweg?

Gerelateerde berichten