Blog

Gokken op IP-blokkade kans van slagen?

De Tweede Kamer werkt aan een wetsvoorstel waarin online gokken in Nederland wordt gereguleerd. Onder deze wetgeving is het mogelijk dat aanbieders van online kansspelen hiervoor een Nederlandse vergunning aanvragen. Aanbieders zonder vergunning zijn op basis van deze herziening van de Wet op de kansspelen illegaal. Een heikel punt binnen dit wetsvoorstel is dat de Tweede Kamer voornemens is om een mogelijkheid op te nemen waarbij de speler de toegang wordt ontzegd tot de goksite van de illegale aanbieder door middel van een IP- en DNS-blokkade.

Modernisering kansspelbeleid

De huidige Wet op de kansspelen dateert nog uit 1964 (!), om die reden heeft de ministerraad in 2014 ingestemd met het plan om het kansspelbeleid te moderniseren. Deze modernisering bestaat uit drie grote onderdelen:
Holland Casino wordt in 2017 geprivatiseerd, omdat staatsaandeelhouderschap niet is vereist om kansspelverslaving onder spelers zoveel mogelijk te voorkomen, consumenten te beschermen en fraude en witwassen tegen te gaan. Ook is een beperking van het aantal aanbieders niet nodig. Daarom kunnen nieuwe aanbieders vanaf 2017 op de casinomarkt komen.
Het kabinet gaat vanaf 2017 meer ruimte bieden aan nieuwe loterijinitiatieven die het maatschappelijk belang centraal stellen. Het verplichte afdrachtspercentage van loterijen aan goede doelen gaat omlaag van 50% naar 40%. Zo is er meer ruimte voor innovatie en wordt de positie van deze loterijen sterker.
En naast deze twee onderdelen die zien op offline kansspelen komt er dus een vergunningstelsel voor online kansspelen om Nederlandse spelers beter te beschermen tegen de risico’s die online kansspelen met zich meebrengen. Bedrijven kunnen dan onder bepaalde voorwaarden een vergunning krijgen. De overheid kan op deze manier beter toezicht houden op online kansspelen.

De wetsartikelen uit het voorstel met betrekking tot dit laatste onderdeel laten de mogelijkheid voor de overheid open om de websites van de illegale aanbieders voor de Nederlandse gebruiker te blokkeren. Als dit wetsvoorstel wordt goedgekeurd is dit de eerste keer dat in de Nederlandse wet de mogelijkheid wordt opgenomen dat een IP- of DNS-blokkade kan worden ingevoerd. Niet gek is het dat daarom over dit punt de nodige kritiek is geuit met name door D66 en organisaties voor het beschermen van vrijheid op het internet.

Blokkade in het wetsvoorstel en reacties

De leden van het wetsvoorstel die zien op de mogelijkheid tot het ontzeggen van de toegang door middel van een IP- en DNS-blokkade zijn lid 4 en lid 5 van art. 34n van het wetsvoorstel. Deze luiden als volgt:

“Lid 4. De aanwijzing, bedoeld in het eerste lid, kan er voorts onder meer toe strekken dat een
aanbieder van een openbare elektronische communicatiedienst wordt verplicht alle
maatregelen te treffen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd om bepaalde
gegevens die worden opgeslagen of doorgegeven en die worden gebruikt voor het organiseren
van kansspelen zonder vergunning op grond van deze wet, voor het deelnemen aan dergelijke
kansspelen of voor reclame- of wervingsactiviteiten ten behoeve van dergelijke kansspelen,
ontoegankelijk te maken, voor zover dit noodzakelijk is voor het beëindigen van een
overtreding van artikel 1, eerste lid, onder a, b of c, of het voorkomen van nieuwe
overtredingen.”

“Lid 5. Onder ontoegankelijkmaking van gegevens wordt verstaan het treffen van maatregelen om
te voorkomen dat de beheerder van geautomatiseerde werk of derden verder van die gegevens
kennisnemen of gebruikmaken, alsmede ter voorkoming van de verdere verspreiding van die
gegevens. Onder ontoegankelijkmaking wordt mede verstaan het verwijderen van de
gegevens uit het geautomatiseerde werk.”

De IP- en DNS-blokkades kunnen gezien worden als een ontoegankelijkmaking in de zin van dit wetsvoorstel. Om deze reden hebben twee Kamerleden van D66 – Judith Swinkels en Kees Verhoeven – een amendement voorgesteld waarin aan lid 5 wordt toegevoegd dat onder ontoegankelijkmaking niet wordt verstaan het blokkeren van DNS-verkeer of van ander internetverkeer.
Verhoeven is van mening dat een IP- of DNS-blokkade niet werkt en slecht is voor het internet. In plaats hiervan kan het kabinet zich beter richten op het beïnvloeden van het gedrag van gokkers en hen informeren over de gevaren die het met zich brengt.

Rejo Zenger van de organisatie Bits of Freedom meldt aan RTL Z dat zowel een IP- als een DNS-blokkade niet effectief is: “Binnen vijf minuten vind je een methode om de blokkade te omzeilen. Denk bijvoorbeeld aan de Tor-browser, het gebruik van een VPN of het instellen van een maatregelen waarmee de overheid ‘inbreekt op de goede technische werking van internet’, het vertrouwen ondermijnen.”
Inmiddels heeft ook de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN), beheerder van de .nl-domeinnamen, gereageerd op het voorstel. Volgens de SIDN brengt de wet het neutraal en betrouwbaar functioneren van het internet als technisch systeem in gevaar. Ook is de stichting bang voor onjuiste blokkades en zouden de blokkades gemakkelijk zijn te omzeilen. voor foutieve blokkades en zou een domeinblokkade makkelijk te omzeilen zijn voor kwaadwillenden.

Zowel de IP- als de DNS-blokkade lijkt dus niet echt effectief te zijn, maar wat houden deze technische maatregelen nou precies in?

IP- en DNS-blokkade

Ieder object dat is verbonden met het internet heeft een numeriek IP-adres. Dat geldt dus ook voor websites. Dit IP-adres is een adres van een aan het internet verbonden computer bestaande uit een reeks van tien cijfers. Het IP-adres is vergelijkbaar met een telefoonnummer. Aangezien het voor mensen lastig is om cijferreeksen te onthouden is de domeinnaam in het leven geroepen.
De domeinnaam is een – in de meeste gevallen gemakkelijk te onthouden – naam die verwijst naar een onderliggend numeriek IP-adres. Het omzetten van deze domeinnaam naar het bijbehorende IP-adres gebeurt via een DNS-server. Deze server zoekt het juiste IP-adres bij de door de gebruiker ingetypte domeinnaam en koppelt dit terug naar de webbrowser, waarna verbinding met de desbetreffende website wordt gemaakt.
Bij een IP-blokkade wordt het desbetreffende IP-adres direct geblokkeerd. De gebruiker kan deze website niet bereiken.
Bij een DNS-blokkade wordt er een blokkade bij de DNS-server ingesteld, waarbij de koppeling van de domeinnaam aan het juiste IP-adres niet meer kan worden gemaakt. Dit heeft in de meeste gevallen hetzelfde effect.

Waarom we geen IP- en DNS-blokkade moeten willen

De vraag is waarom het invoeren van de mogelijkheid tot een IP- en DNS-blokkade zoveel weerstand krijgt.
Nou, ten eerste zijn de blokkades niet effectief, doordat ze – zoals hiervoor al geschreven – heel makkelijk zijn te omzeilen. Door middel van bijvoorbeeld een VPN kunnen Nederlandse gebruikers zich voordoen als gebruikers uit het een willekeurig ander land en zo op de desbetreffende in Nederland geblokkeerde website komen. Deze VPN verandert het IP-adres van de computer van de gebruiker, waardoor het lijkt alsof de gebruiker vanaf een andere locatie handelt. Naast het omzeilen van de IP-blokkade door middel van een VPN is het ook mogelijk de IP-blokkade te omzeilen door middel van een Proxy.
Het omzeilen van een DNS-blokkade is nog makkelijker. Deze kan al worden omzeild wanneer de gebruiker het IP-adres van de website weet. Indien dit het geval is heeft de gebruiker de domeinnaam niet nodig om op de website te komen (hij kan immers gewoon het IP-adres intypen) en ontloopt zo de koppeling van de domeinnaam aan het IP-adres door de DNS-server waarop de blokkade rust.

Je zou jezelf kunnen afvragen: als de blokkades zo makkelijk zijn te omzeilen, waarom maken de Kamerleden van D66 en de voorvechters van het vrije internet hier dan zo’n probleem van?
Nou, het idee dat de overheid op grond van de wet de technische werking van het internet kan manipuleren doet af aan het vertrouwen dat de gebruiker heeft in het internet. Wat begint bij een simpel te omzeilen blokkade van een illegale goksite kan uiteindelijk leiden tot andere vormen van censuur, zoals we dat – in extreme mate – kennen uit China. Het vertrouwen van de gebruiker in het internet is van groot belang in de hedendaagse samenleving, waarin nagenoeg alles via het internet plaatsvindt.

De conclusie is dan ook dat het opnemen van de mogelijkheid tot een IP- of DNS-blokkade in de wet geen goede zaak is. De mensen die de illegale goksite willen bereiken lukt dat uiteindelijk zonder al te veel moeite toch wel en voor het open internet is het een stap in de verkeerde richting.
Laten we hopen dat de inzet van de D66 Kamerleden op het amendement bij dit wetsvoorstel wordt beloond!

Geschreven door: Nick Vrugt

Gerelateerde berichten