Blog

Het belang van een goede definitie van (in)directe schade

In contracten – met name in algemene voorwaarden – komen vaak de termen indirecte en directe schade voor. Bijvoorbeeld in beperkingen van aansprakelijkheid in algemene voorwaarden. Een bepaling als onderstaande komt regelmatig voor:

De aansprakelijkheid van Leverancier voor directe schade is beperkt tot een bedrag van maximaal € 1.000,-. De aansprakelijkheid van Leverancier voor indirecte schade is uitgesloten.

Maar wat wordt er precies met deze termen bedoeld? Welke schadeposten kwalificeren als directe schade? En welke als indirecte? Naar Nederlands recht is daar geen eenduidig antwoord op te geven. De termen directe en indirecte schade hebben naar Nederlands recht namelijk geen vaste betekenis. In deze blog wordt verder uitgelegd hoe het nu zit met deze termen, en wordt een advies gegeven om de onduidelijkheid weg te nemen.

(Het gebrek aan) betekenis van directe en indirecte schade

Naar Nederlands recht hebben de termen directe en indirecte schade geen vaste betekenis. Dat betekent dat als er geen contractuele definitie van de termen is opgenomen, dat de rechter deze begrippen bij een geschil moet uitleggen.

Rechters kunnen de begrippen verschillend uitleggen. In sommige gevallen zal een rechter oordelen dat onder directe schade alleen zaakschade valt en dat onder indirecte schade vermogensschade valt. Terwijl in andere gevallen onder directe schade zal worden begrepen schade die dichtbij de schadeveroorzakende gebeurtenis staat, en onder indirecte schade schade die verder af staat van de schadeveroorzakende gebeurtenis (zoals gederfde winst).

Kortom, dit leidt tot onzekerheid en onduidelijkheid voor beide partijen en is voor beide partijen niet wenselijk.

Waarom gebruiken we de termen dan?

De termen hebben naar Nederlands recht dus geen vaste betekenis. Maar waarom gebruiken we deze termen dan?

De termen directe en indirecte schade worden veelal gebruikt om een onderscheid te maken tussen schade die dichtbij de schadeveroorzakende gebeurtenis ligt, en schade die daar verder vanaf ligt. Omdat schade die verder van de schadeveroorzakende gebeurtenis af ligt, niet of nauwelijks voorzienbaar is voor degene die de schade veroorzaakt, wordt deze vaak van aansprakelijkheid uitgesloten of beperkt. De gedachte is dan dus dat niet voorzienbare schade minder snel dient te worden toegerekend aan de schadeveroorzakende gebeurtenis. En dat de schadeveroorzakende partij daar dus minder snel voor aansprakelijk dient te zijn.

Maar het probleem dat ontstaat, als deze termen in een overeenkomst voorkomen, is dat het geheid leidt tot discussie over de vraag of bepaalde schade kwalificeert als directe of als indirecte schade. Met andere woorden, welke schadeposten vallen onder de voorzienbare schade (directe schade) en welke schadeposten vallen onder de niet voorzienbare schade (indirecte schade).

indirecte schade

Ervan uitgaande dat er voor indirecte schade een grotere beperking (of uitsluiting) is opgenomen, zal de schadelijdende partij zoveel mogelijk schadeposten als directe schade willen kwalificeren. Terwijl de schadeveroorzakende partij juist zoveel mogelijk schadeposten als indirecte schade wil kwalificeren.

Partijen komen hier vaak niet uit, waardoor een rechter hier een oordeel over zal moeten geven. Voor beide partijen is de uitkomst dan onduidelijk. Deze onduidelijkheid en discussie is voor partijen niet wenselijk, gezien de kosten en de tijd die daarmee gemoeid zijn. Het is daarom van belang om deze discussie (zoveel mogelijk) te vermijden. Maar hoe doe je dit?

De oplossing? Definieer het zelf!

De bovengenoemde onduidelijkheid kan in grote mate worden weggenomen door de termen contractueel objectief te definiëren.

In Nederland geldt contractsvrijheid. Dat wil zeggen dat partijen zelf mogen besluiten met wie zij een contract aangaan en wat de inhoud van dit contract is. Zeker voor professionele partijen reikt de contractsvrijheid ver. Je kan dus in een contract zelf definiëren welke schadeposten onder directe schade vallen, en welke onder indirecte schade. Zo krijgen de termen voor het betreffende contract een vaste betekenis en wordt de onduidelijkheid (in grote mate) weggenomen.

Heeft u hulp nodig bij het opstellen van een duidelijk contract of duidelijke algemene voorwaarden? Neem dan contact met ons op!

Gerelateerde berichten