Blog

Metalband Arch Enemy verklaart fotograaf tot aartsrivaal

Vandeweek stuurde ik via de socialmediakanalen van Lawfox een bericht over de inbreuken op intellectuele eigendomsrechten van de Poolse blackmetalband Batushka door één van haar oprichters. Het bandlid mocht de band verlaten. Ik gaf daarbij aan dat dit het zoveelste voorbeeld is van problemen met intellectuele eigendomsrechten in heavymetalbands. Zo was de Zweedse band Ghost recent nog in het nieuws vanwege een rechtszaak over de rechten op het karakter van de voorman (hoger beroep loopt). Dus ik dacht: tijd voor een blogserie over mijn twee favoriete onderwerpen: metal en intellectueel eigendom!

Arch Enemy

Maar voordat ik ook maar iets op digitaal papier had staan over Batushka of Ghost kwam er wéér een kwestie voorbij. Dit keer betreft het de band Arch Enemy. En je moet het ijzer smeden wanneer het heet is, dus nu eerst de kwestie tussen Arch Enemy en fotograaf J. Salmeron.

FortaRock

Salmeron is fotograaf van het internationale heavy metal magazine Metal Blast. Op het metalfestival FortaRock 2018 in Nijmegen had hij foto’s gemaakt van de band Arch Enemy, waaronder van de zangeres van de band: Alissa White-Gluz.

Thunderball

White-Gluz droeg die dag een vest, armbanden en riem van het merk Thunderball. Dat vond het merk natuurlijk bijzonder goede reclame, en dus kopieerde ze de foto van Salmeron:

https://petapixel.com/2018/12/26/how-i-got-banned-from-photographing-the-band-arch-enemy/

Echter: zonder zijn toestemming.

Fotograaf vraagt licentievergoeding voor gebruik van zijn foto

Omdat het niet enkel een fan is die de foto repost, maar een commercieel bedrijf dat adverteert met de producten die op de foto te zien zijn, meent Salmeron dat het bedrijf een inbreuk maakt op zijn auteursrechten. Althans, dat er een licentievergoeding betaalt moet worden voor gebruik van de foto. Daarom verzocht hij het bedrijf via Instagram vriendelijk om een licentievergoeding te betalen, dan wel om een donatie te doen aan een goed doel.

Het bedrijf reageerde echter niet. Daarom besloot Salmeron om een e-mail te sturen aan de het bedrijf.

Dear Marta,

My name is J. Salmeron, I’m a photographer and [an] attorney based in the Netherlands.

I’m contacting you because yesterday you posted my photo Alissa White-Gluz, taken at Fortarock, and used it on your site to promote your products (the photo is uploaded here: [the link is now broken]). So far the photo has gathered more than 200 likes and has been viewed, of course, not only by your over 10 thousand followers but also by anybody looking for tags related to Alissa White-Gluz.

Your use of my photo is unauthorized and, as I’m sure you are aware, represents a clear and blatant breach of my copyright. This infringement is, of course, made more serious when we take into consideration that your use of my photo is in connection with your business, which you are trying to promote with this post.

In general, I charge a fee of at least €500 (five hundred Euro) to businesses that have posted my work in an unauthorized manner. In this case, however, I would be willing to forget about this problem and let you keep up the above post in exchange for a donation of €100 (one hundred Euro) to the Dutch Cancer Foundation. This is an organization that seeks to benefit cancer research as well as improve the quality of life of cancer patients. I can send you a link for the donation (which would be direct to the foundation, not through me) if you accept this method of payment.

I am looking forward to hearing from you.

“Sp0nsors en bands mogen foto’s vrij gebruiken”

Het bedrijf reageert daarop en stelt zich op het standpunt dat sponsoren en fanclubs van de zangers bevoegd zouden zijn om de foto’s van de zangers te delen. En omdat Thunderball Clothing een sponsor is van Alissa White-Gluz en Arch Enemy, zou ze de foto’s dus mogen gebruiken. Sterker nog: de fotograaf zou blij mogen zijn dat zijn foto wordt gedeeld want daarmee bereikt hij een groter publiek.

Nee: de fotograaf is de auteursrechthebbende

Opmerkelijk, aangezien het een onjuist standpunt is dat bandleden die zichtbaar zouden zijn op de foto en/of hun sponsoren automatisch toestemming zouden hebben om die foto’s te gebruiken op welke wijze dan ook. De fotograaf is de auteursrechthebbende op de foto en hij mag bepalen wie onder welke voorwaarden mag publiceren en mag kopiëren. Het is een groot misverstand onder bands en artiesten dat fotografen al betaald worden in “exposure”, en dat ze daarom al hun rechten op de foto’s kwijt zijn (ook Taylor Swift, Lady Gaga en Foo Fighters hebben over soortgelijke kwesties onder vuur gelegen).

Beelcitaatrecht?

Zou Thunderball misschien nog een beroep kunnen doen op het beeldcitaatrecht?

Het citaatrecht houdt in dat het is toegestaan om te citeren uit een auteursrechtelijk beschermd werk, zoals een foto, een tekst, of een film, mits het maar in overeenstemming is met wat volgens het maatschappelijk verkeer redelijkerwijs geoorloofd is. Zo moet je kunnen aantonen dat het aantal en de omvang van het geciteerde door het te bereiken doel is gerechtvaardigd. De foto overnemen mag, maar dan moet het wel gaan om een aankondiging, bespreking, kritiek, beoordeling of polemiek. Daarvan is in dit geval geen sprake. De foto wordt gebruikt voor commerciële doeleinden, niets meer, niets minder.

Je hoeft overigens niet per se het geciteerde zelf te bespreken, maar het moet wel een functie in je eigen werk. Het gebruiken van de foto als loutere versiering mag niet. Een beeldcitaat moet bovendien duidelijk als zodanig herkenbaar zijn. Bij teksten kan je daarom aanhalingstekens gebruiken of een inspringende alinea. Bij beeld kan je denken aan een kader, een aanduiding beeldcitaat, of de bronvermelding erbij.

De auteursrechthebbende bepaalt

De fotograaf heeft Thunderball daarom uitgelegd wat de situatie is. Hij heeft als auteursrechthebbende op de foto het exclusieve recht om te bepalen wie onder welke voorwaarden de foto mag publiceren en mag kopiëren. Fans en muzikanten mogen de foto’s prima gebruiken, wat hem betreft. Maar in dit geval zijn de foto’s gebruikt om de zichtbaarheid van producten te vergroten en om verkopen te stimuleren. Thunderball kan daarom profiteren van het werk van de fotograaf, zonder dat de fotograaf daarvoor een vergoeding krijgt.

De band bemoeit zich ermee

Je zou verwachten dat Thunderball daarop zou besluiten de zaak te sluiten en de donatie te voldoen aan het goede doel. Maar in plaats daarvan kreeg de fotograaf een bericht van Angela Gossow – de manager en oud-zangers van de band. Ze laat weten dat de foto is verwijderd en dat hij nooit meer welkom is om foto’s te maken van Arch Enemy. Ook zouden vertegenwoordigers van labels en booking agents en promoters zijn gewaarschuwd om hem nog foto’s te laten maken.

Kwestie gaat viral

De fotograaf laat het er niet bij zitten, en heeft inmiddels het hele verhaal online gezet, inclusief alle details en bewijsvoering. Het leidt tot een hoop aandacht in metalland, en dat gaat de band kennelijk ook niet voorbij.

De band kiest er nu kennelijk voor om reacties op de Facebookpagina van Arch Enemy te verwijderen. Ook reacties op Instagram zijn uitgeschakeld.

De kwestie gaat nu viral op diverse e-zines zoals MetalStormLoudwire en ZwareMetalen.com en zal vast nog wel een staartje krijgen.

Opmerkelijk

Het is een opmerkelijke actie van de band om zich te mengen in de discussie tussen de sponsor en de fotograaf over gebruik van diens foto’s. Maar het is des te opmerkelijker dat dit komt van een band. De band is namelijk zelf afhankelijk van vergoedingen voor uitingen van de creatieve geest (muziek). Je zou daarom verwachten dat ze zich bewust is dat daarvoor betaald moet worden. Het is dan ook opmerkelijk dat zij zich op het standpunt stelt dat een fotograaf geen recht heeft op vergoeding voor foto’s die door de sponsor zijn gebruikt, zonder zijn toestemming, en nota bene voor commerciële doeleinden.

Het is fotografen, magazines, sponsoren, bands en management aan te raden om duidelijk te hebben wat met foto’s mag en wat niet. Zeker op het gebied van intellectuele eigendom. Regel kwesties goed voordat een zaak onnodig escaleert en meer schade doet dan nodig.

 

Gerelateerde berichten