Blog

Moeten Vloggers zich houden aan de Reclame Code?

Stichting_Reclame_Code_logoVloggen is mateloos populair geworden. Naast vlogkanalen van mensen die bekend werden dankzij het vloggen (zoals EnzoKnol en StukTV) zijn er tegenwoordig ook bekende mensen die beelden uit hun leven in een vlog gieten (zoals radio-dj Giel Beelen met zijn kanaal Giels).

Juridisch interessant is de vraag of vlogs aan de Reclame Code moeten voldoen. Een casus waarin deze vraag centraal stond deed zich op 17 maart 2016 voor in een uitspraak van de Reclame Code Commissie (hierna: de Commissie).

 

Klacht tegen Vloggloss

De feiten waren als volgt. Op 15 januari 2016 plaatste het YouTube kanaal Vloggloss een vlog, waarin onder andere te zien is hoe Mascha Feoktistova (een bekende vrouwelijke vlogger) een winkel van Swiss Sense bezoekt. In deze winkel verdiept zij zich in verschillende matrassen en beddengoed. Ook komt een verkoper van Swiss Sense in beeld.

Vervolgens wordt drie dagen later op 18 januari 2016 op hetzelfde kanaal een vlog geplaatst waarbij de webshop van Swiss Sense wordt bekeken en een code wordt genoemd waarmee klanten 5% korting kunnen krijgen.

Op de website van Swiss Sense wordt door middel van embedded links naar de vlogs gelinkt, waardoor zij vanaf de website kunnen worden bekeken.

Tegen deze vlog is een klacht ingediend bij de Commissie.

 

Maakt de vlogger op een sluwe manier reclame?

Geklaagd wordt dat door de vlogger op een “sluwe manier” reclame wordt gemaakt door op 15 januari 2016 een vlog te plaatsen waarop een bezoek wordt gebracht aan een Swiss Sense winkel. Ze was daar “per toeval” beland en wilde een bed uitzoeken. Vervolgens wordt meer dan de helft van haar vlog gebruikt om de winkel in beeld te brengen. Dit lijkt redelijk onschuldig voor de nietsvermoedende kijker, omdat iedereen wel eens een bed koopt.

Echter, wordt drie dagen later opeens een kortingscode genoemd door de vlogger. Dit is volgens de klacht natuurlijk geen toeval. De volgende dag verschijnt op de website van Swiss Sense een artikel over het feit dat de vlogger ‘toevallig’ de beddenwinkel heeft bezocht. In dit artikel wordt embedded gelinkt naar de beide vlogs.

Volgens de klacht wordt nergens onder de vlogs vermeld dat het een samenwerking met Swiss Sense betreft.

De klacht richt zich specifiek tegen Swiss Sense en niet tegen de vlogger, om die reden is de vlogger niet in de onderhavige procedure betrokken.

 

Swiss Sense meent dat er geen sprake is van schending van de Nederlandse Reclame Code

Swiss Sense stelt zich allereerst op het verweer dat geen sprake is van schending van de Nederlandse Reclame Code (hierna: NRC). Uit de NRC blijkt dat niet elke aanprijzende mededeling reclame is in de zin van artikel 1 NRC. De aanprijzende mededeling dient te worden uitgelokt door de adverteerder. De adverteerder dient een actieve rol te spelen in de vervaardiging en/of publicatie van de aanprijzende boodschap. Volgens het gevoerde verweer is aan deze voorwaarde niet voldaan.

Voorts stelt Swiss Sense dat ook geen sprake is van schending van de Reclamecode Social Media (hierna: RSM). Voor schending van de RSM is immers vereist dat er een Relevante Relatie bestaat tussen in dit geval Swiss Sense en de vlogger. Er is wel contact geweest tussen Swiss Sense en de vlogger, maar dit was toen de inhoud van de vlog al vaststond . Van een Relevante Relatie is dus geen sprake, aldus Swiss Sense.

 

Het oordeel van de Reclame Code Commissie

De commissie oordeelt over de verschillende onderdelen van de klacht als volgt:

 

Embedded links op de website van Swiss Sense

Aangezien door de klager geen print is overlegd van de website ten tijde van de klacht  is de Commissie niet in staat om te beoordelen hoe de vlogs destijds door Swiss Sense zijn openbaar gemaakt.

Ten tijde van de zitting heeft de Commissie geconstateerd dat beide vlogs op de website staan, waarbij is vermeld: “Gesponsord door Swiss Sense”. Door deze vermelding is voor de klant voldoende duidelijk dat er een relatie bestaat tussen de vlogger en verweerder. Om deze reden wordt het onderdeel van de klacht met betrekking tot de embedded links afgewezen. De Commissie zal hierna alleen nog de vlogs an sich beoordelen.

 

Karakter van de vlog

Ten aanzien van het karakter van de vlogs merkt de Commisie op dat tussen partijen niet in geschil is dat sprake is van een activiteit die te scharen is onder het begrip Social Media uit de RSM. De Commissie verwijst hierbij naar de term ‘video community’ die in de RSM wordt genoemd.

Vlogs zijn dus een vorm van Social Media.

 

Commerciële waarde voor Swiss Sense

De Commissie oordeelt dat – gelet op het feit dat de vlogger ten tijde van de zitting ruim 190.000 abonnees heeft – de vlogs geschikt zijn om een groot publiek te bereiken. De vlogs hebben daardoor volgens de Commissie een onmiskenbaar commerciële waarde voor Swiss Sense. Tevens blijkt dit ook uit het feit dat de vlogs als zelfstandige reclame-uitingen op de website van Swiss Sense  zijn geplaatst in de vorm van embedded links.

 

Sprake van beïnvloeding of uitlokking

Swiss Sense heeft aangevoerd dat geen sprake is van beïnvloeding of uitlokking in de zin van artikel 1 NRC. Zij stelt dat de vlogger degene is die de inhoud van de vlogs heeft bepaald op basis van haar persoonlijke ervaring met de winkel en het aanbod van Swiss Sense.

De Commissie is van oordeel dat dit aspect niet doorslaggevend is bij de beantwoording van de vraag of sprake is van reclame in de zin van de NRC en de RSM. Er is immers voor reclame niet vereist dat een adverteerder zelf de inhoud van een reclame-uiting heeft bepaald of beïnvloed. Echter, dient wel enige vorm van stimulatie van de uiting door de adverteerder hebben plaatsgevonden.

De Commissie oordeelt dat dit het geval is nu er een korting ten behoeve van de vlogger is overeengekomen.

 

Relevante relatie

Voor wat betreft het al dan niet bestaan van een Relevante Relatie tussen de vlogger en Swiss Sense overweegt de Commissie dat niet ter discussie staat dat verweerder de vlogger heeft beloond door haar een korting te geven bij de aankoop van een bed.

Swiss Sense stelt echter dat zij met de vlogger in contact is gekomen en pas met haar een korting heeft afgesproken nadat de aankoop had plaatsgevonden en nadat de inhoud van de vlog al vaststond. Swiss Sense kan in dit kader echter niet de specifieke datum van de afspraak over de korting noemen en evenmin de stukken overleggen die een precieze tijdsbepaling van deze afspraak mogelijk maken.

De Commissie oordeelt dat Swiss Sense door dit na te laten haar standpunt onvoldoende kan onderbouwen.

 

Voorts komt de Commissie met de volgende overweging:

“Daarbij merkt de Commissie op dat haar bij het kennisnemen van de bewuste vlogs is gebleken dat deze met een vertraging van ongeveer een week worden uitgezonden. Dit staat immers met zoveel woorden bij de vlogs op het kanaal. Dit impliceert dat de afspraak over de korting kan zijn gemaakt in de periode tussen het maken van de opnames, het samenstellen van de eerste vlog en de publicatie daarvan. Indien dat het geval is, hetgeen de Commissie een reële mogelijkheid lijkt, heeft de publicatie van de eerste vlog plaatsgevonden nadat de vlogger reeds een voordeel van verweerder heeft ontvangen of toegezegd heeft gekregen. In dat geval bestaat een situatie die naar het oordeel van de Commissie als Relevante Relatie dient te worden beschouwd. De publicatie vindt dan immers plaats tegen betaling of een voordeel, waarmee verweerder tevens geacht moet worden de vlogger tot publicatie te hebben gestimuleerd, zoals ook lijkt te volgen uit de mededeling op de website van verweerder: “Gesponsord door Swiss Sense”, die blijkbaar op beide vlogs betrekking heeft.”

 

De Commissie gaat er dus vanuit dat er sprake is van een Relevante Relaties tussen Swiss Sense en de vlogger.

 

Vlogger had verband met Swiss Sense duidelijk moeten maken

Nu de Commissie uitgaat van een Relevante Relatie tussen Swiss Sense en de vlogger had de vlogger in haar vlog of op haar kanaal duidelijk moeten laten blijken dat zij in verband met de publicatie een voordeel van Swiss Sense heeft ontvangen.

De Commissie acht de vlogs om die reden in strijd met artikel 3 aanhef en onder b RSM.

De Commissie beveelt Swiss Sense aan om binnen de grenzen van artikel  lid 1 RSM te voorkomen dat opnieuw op een dergelijke wijze reclame wordt gemaakt.

 

Vloggers moeten zich dus houden aan de Reclame Code

Uit deze uitspraak blijkt dat vloggers de regels met betrekking tot het maken van reclame dienen na te leven als hen door een adverteerder een voordeel/stimulatie wordt geboden. In bovenstaande procedure is de vlogger weliswaar niet betrokken, omdat de klacht zich niet richt tegen de vlogger, maar specifiek tegen Swiss Sense. Dit betekent echter niet dat vloggers in alle gevallen buiten de procedure worden gelaten. Sterker nog: de Commissie oordeelt dat de inhoud van de vlogs in strijd is met de RSM (=de vlogger handelt in strijd met de RSM) en dat de vlogger duidelijk had moeten laten blijken dat zij in verband met de publicatie een voordeel van de adverteerder heeft ontvangen.

Wees dus gewaarschuwd wanneer je als vlogger uitvoering geeft aan “sponsordeals” zonder dit (duidelijk) te vermelden!

 

Nick Vrugt & Wouter Dammers

 

Gerelateerde berichten