Blog

Speltip 1: Eis afgifte van bewijs

De uitkomst van een juridische procedure valt of staat vaak met feiten. Je kunt namelijk van alles eisen, maar zonder die eis te rechtvaardigen met bewijs vang je al gauw bot. Het is daarom belangrijk om – voordat je een procedure wil beginnen – de mogelijke bewijsmiddelen in kaart moet brengen. Als je die bewijsmiddelen voor handen hebt, is dit vaak wel te doen. Maar als een andere partij de stukken heeft en je er niet over kan beschikken, dan is dat een stuk lastiger. De wet heeft daar gelukkig een oplossing voor: het recht op inzage. Op grond van dat recht kan je voor of tijdens een juridische procedure afgifte vorderen van “bepaalde bescheiden”. Ook databestanden kunnen op grond van dit recht worden gevorderd. Je zult begrijpen dat dit recht in onze huidige informatiesamenleving meer en meer wordt ingeroepen. En vaak terecht: “Speltip 1: Eis afgifte van bewijs”.

Zo ook in een recente zaak die voor de voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam speelde.

 

Wat was er aan de hand?

Deze zaak betrof de afgifte van stukken die op de laptops van werknemers van de gedaagde partij zijn opgeslagen. De gedaagde partij, bestuurders van een bedrijf dat exploiteert in een viertal schepen voor de olie- en gasindustrie, wordt in rechte (in een bodemprocedure) aangesproken op bestuurdersaansprakelijkheid. Ze zouden namelijk verborgen hebben gehouden dat er een vijfde schip zou zijn besteld. Het bedrijf waar de bestuurders werkzaam waren zou daarvoor een “Shipbulding Contract” hebben gesloten. Stukken over dat contract zouden decentraal zijn opgeslagen op laptops van de teamleden die de controle van de jaarrekening van 2011 zouden hebben verricht.

 

Welke vordering stelt de eisende partij in?

Eiser vordert daarom afgifte van de stukken waarin de zoektermen “‘[5e schip]’, ‘3rd vessel’, ‘third vessel’, ‘5th vessel’, ‘fifth vessel’, ‘Fifth ship’, ‘vijfde schip’, ‘Shipbuilding contract’” zouden voorkomen. (Gek genoeg niet “3e schip” “derde schip” of “5e schip”).

 

Wat oordeelt de voorzieningenrechter?

En de voorzieningenrechter wijst de vordering toe: Volgens de voorzieningenrechter is er een rechtmatig belang bij het controledossier omdat die stukken zouden kunnen bijdragen aan de onderbouwing van het verweer in de bodemprocedure. Uit het controledossier kan namelijk blijken hoe de schriftelijke informatievoorziening over het vijfde schip tussen partijen is verlopen.

 

En het verweer van de gedaagde partij dan?

Wat nu als je als gedaagde partij geheimhouding dient te betrachten over dat dossier? Volgens de rechter weegt dat niet zwaarder dan “het maatschappelijk belang dat in rechte de waarheid aan het licht komt”. Je kunt je dus niet zomaar verschuilen achter geheimhouding.

En dan… welke stukken behoren tot het controledossier en welke niet? Is dat alle gevoerde correspondentie met betrekking tot de controle, of alleen de relevante correspondentie die tot het controle dossier zouden moeten behoren? Volgens de voorzieningenrechter is het voldoende bepaalpaar van welke stukken nog afgifte wordt gevorderd, omdat tussen partijen al was gesproken over het onderzoek of er zich nog andere correspondentie en stukken op de laptops bevonden met betrekking tot het ‘Shipbuilding Contract’ voor het vijfde schip, anders dan de al overgelegde stukken uit het controle dossier.

Ik vraag me daarbij af wat het belang nog was van de eisende partij om deze gegevens alsnog te vorderen, aangezien partijen daarvoor al onderzoek lieten verrichten. De voorzieningenrechter stelt echter (misschien iets te) gemakkelijk vast dat dat belang er is. Ik denk dat de voorzieningenrechter daarbij aansluiting heeft gezocht op het feit dat het onderzoek gestaakt werd door het uitbrengen van de dagvaarding in de bodemzaak.

 

Conclusie

Kortom: de vordering tot afgifte wordt dus toegewezen: de (ex-)bestuurders moeten afschrift verstrekken van alle stukken die decentraal zijn opgeslagen in de laptops van de betreffende werknemers, met betrekking tot het “Shipbuilding Contract” voor het vijfde schip waarin de genoemde zoektermen in voorkomen.

Een verzoek tot afgifte kan dus als goed instrument dienen om de bewijzen waar je zo verlegen om zit op tafel te krijgen. Lees ook mijn eerdere blog over bewijsbeslag (op versleutelde bestanden) in de cloud. Op deze blog zal ik geregeld over dit onderwerp schrijven.

 

Achtergrond

Voor de liefhebber: dit is het betreffende artikel dat de vordering op afgifte regelt:

Artikel 843a Burgerlijke Rechtsvordering

1.         Hij die daarbij rechtmatig belang heeft, kan op zijn kosten inzage, afschrift of uittreksel vorderen van bepaalde bescheiden aangaande een rechtsbetrekking waarin hij of zijn rechtsvoorgangers partij zijn, van degene die deze bescheiden te zijner beschikking of onder zijn berusting heeft. Onder bescheiden worden mede verstaan: op een gegevensdrager aangebrachte gegevens.

2.         De rechter bepaalt zo nodig de wijze waarop inzage, afschrift of uittreksel zal worden verschaft.

3.         Hij die uit hoofde van zijn ambt, beroep of betrekking tot geheimhouding verplicht is, is niet gehouden aan deze vordering te voldoen, indien de bescheiden uitsluitend uit dien hoofde te zijner beschikking staan of onder zijn berusting zijn.

4.         Degene die de bescheiden te zijner beschikking of onder zijn berusting heeft, is niet gehouden aan deze vordering te voldoen, indien daarvoor gewichtige redenen zijn, alsmede indien redelijkerwijs aangenomen kan worden dat een behoorlijke rechtsbedeling ook zonder verschaffing van de gevraagde gegevens is gewaarborgd.

Gerelateerde berichten

Leave a comment