Comparitie van partijen

De comparitie van partijen is een bijeenkomst van partijen bij de rechter. Het is een zitting bij de rechter. De comparitie van partijen vindt plaats nadat beide partijen schriftelijk op elkaar hebben gereageerd. Dat is dus nadat de dagvaarding is betekend, en nadat de gedaagde zich heeft verweerd bij conclusie van antwoord. Soms vindt een rechter de zaak niet geschikt voor een comparitie. De rechter zal de comparitie dan achterwege laten.

Wijzigingen na Programma KEI

Het Burgerlijk Procesrecht wordt vernieuwd, zodat er bijvoorbeeld digitaal geprocedeerd kan worden. Als onderdeel daarvan veranderd ook de comparitie van partijen. Dit gaat dan de “mondelinge behandeling” heten.

Heb ik een advocaat nodig voor een comparitie van partijen?

Bij de rechtbank, sector civiel, is het verplicht om met een advocaat bij een comparitie van partijen te verschijnen. In kantonzaken is dat niet vereist. Partijen kunnen dan zelf, of met een gemachtigde (zoals een advocaat) verschijnen.

Doel van de comparitie van partijen

De rechtbank geeft vaak aan wat haar doel is bij de comparitie van partijen, zodra zij deze besluit te plannen. Vaak heeft de comparitie twee doelen: de rechter wil enerzijds nadere inlichtingen van partijen ontvangen en anderzijds wil ze bekijken of een schikking mogelijk is.

Hoe verloopt een comparitie van partijen?

Welkom

De comparitie van partijen verloopt doorgaans als volgt. Partijen melden zich bij de rechtbank dat ze voor de comparitie van partijen komen in hun zaak. Ze mogen zich dan melden bij de dienstdoende bode. Zodra de comparitie begint worden partijen omgeroepen door deze bode. Partijen mogen dan de rechtszaal naar binnen. De rechter geeft aan waar partijen plaats mogen nemen (aan de linkerkant of de rechterkant van de zaal).
Zodra iedereen heeft plaatsgenomen zal de rechter de zaak openen. Allereerst zal de rechter vragen wie er aanwezig zijn. Daarna legt de rechter uit wat de bedoeling is van de comparitie van partijen.

Inlichtingen

Vervolgens begint de inhoudelijke behandeling van de zaak. De rechter zal dan eerst vragen stellen aan partijen. Dat kan aan de partijen zelf zijn, maar ook aan hun advocaat of gemachtigde. Soms kunnen partijen direct reageren op de antwoorden van de andere partij – soms moeten ze even wachten op hun beurt.
Zodra de rechter meent dat de inlichtingenronde erop zit, zal vaak de vraag worden gesteld aan partijen of zij (alsnog) bereid zijn te schikken. Soms geeft de rechter daarbij aan wat hij/zij de zwakkere punten van de zaak vindt en wat de risico’s van doorprocederen zijn. De rechter kan zelf echter geen deel nemen aan schikkingsonderhandelingen – net zo min dat een partij gedwongen kan worden tot schikken. Partijen hebben altijd zelf in de hand of zij willen schikken of willen doorprocederen.

Schikkingsonderhandelingen

Een andere mogelijkheid is dat partijen besluiten om schikkingsonderhandelingen buiten de rechtszaal om voort te zetten. Dat kan tussen partijen onderling (met advocaten of gemachtigden), of via mediation.
Komt er een schikking tot stand dan kunnen de gemaakte afspraken worden vastgelegd in een proces-verbaal. Zo’n proces-verbaal is zogenaamd “executoriaal”, dat zoveel wil betekenen dat de afspraken ten uitvoer kunnen worden gelegd door een deurwaarder als de andere partij zich niet aan de afspraak houdt. Er kan dan bijvoorbeeld ook beslag worden gelegd.

Vonnis

Komen partijen niet tot een vergelijk, dan zal de rechter bepalen wanneer de zaak “op de rol” komt voor vonnis. Het komt vaak voor dat het vonnis niet op de bepaalde datum komt, maar pas na (herhaalde) aanhouding (=uitstel) van de zaak.
In het vonnis kan de rechter een oordeel geven over de zaak, of bepalen welke vervolgstappen er vereist zijn. Zo kan de rechter bijvoorbeeld ook bepalen dat een partij nog bepaald bewijs moet leveren, of dat er een deskundige wordt benoemd. Komt de rechter tot een eindvonnis, dan wordt er een – in principe – definitieve beslissing gegeven over de vordering. Een definitieve beslissing is ook “executoriaal” en kan dus ook ten uitvoer worden gelegd.

Related Juridische termen