Zorgplicht

informatie
In vaste rechtspraak is aangenomen dat op IT-leveranciers zorgplichten rusten. Het criterium daarbij is of de leverancier “al of niet voldeed aan de mate van zorgvuldigheid die van een redelijk handelen en bekwaam automatiseringsdeskundige geëist mag worden”. Dit criterium volgt uit het standaard-arrest RBC/Brinkers. Hoewel die zaak zag op advisering, is in de rechtspraak aangenomen dat deze zorgplicht ook geldt buiten advies-werkzaamheden (CGI/Staalbankiers).

Voortgangbewaking

De zorgplicht brengt met zich mee dat een leverancier die de projectleiding in handen heeft de klant moet aanspreken als deze niet voortvarend genoeg te werk gaat. Het ligt namelijk in de weg van de IT-leverancier om de voortgang van het project te bewaken, en daartoe – indien nodig – initiatieven te ondernemen tegen de klant (Profuse/Kwetters).

Waarschuwingsplicht

Daarnaast dient de IT-leverancier, die weet dat een bepaalde implementatie grote risico’s met zich meebrengt, de klant op die risico’s te wijzen. De IT-leverancier heeft namelijk de plicht om, wanneer de klant een verkeerde richting zou aanhouden, hem daarvan te weerhouden door waarschuwend op te treden (Breikant).

Voorzorgsmaatregelen

Een IT-leverancier moet ook vooraf voorzorgsmaatregelen treffen om schade te voorkomen, bijvoorbeeld door data veilig te stellen voordat een handeling wordt verricht waarbij data verloren kan gaan, terwijl die data belangrijk is voor de klant.

Eindverantwoordelijkheid

Bovendien kan van de IT-leverancier verwacht worden, als het de eerstverantwoordelijk is voor het welslagen van het project, “om alles in het werk te stellen dat nodig was om het project tot een goed einde te brengen. In het kader van deze plicht kan van [de IT-leverancier] verlangd worden dat zij vakbekwaam personeel gebruikt en dat zij, zo nodig, extra personeel inzet.” Sterker nog, als bij de gebruiker geen vertrouwen wordt opgebouwd in het nieuw te ontwikkelen systeem dan kan “slecht projectmanagement (…) in dit licht onder omstandigheden (…) als een ontbindingsgrond dienen.” Gezien de leidinggevende rol van de IT-dienstverlener bij de ontwikkeling en implementatie van de software is het niet aan de klant om specifieke verplichtingen met betrekking tot het projectmanagement aan te wijzen. De klant kan dan volstaan met het noemen van feiten (Alert/TweeStedenZiekenhuis).

Informatieplicht

Verder moet een IT-leverancier de voortgang bewaken van het project dat hij uitvoert, met oog voor de belangen van de klant (CGI/Staalbankiers). Ze dient de klant op een begrijpelijke en overzichtelijke wijze adequaat te informeren over de voortgang van (deel-)projecten. Daarbij dient ze redelijkerwijs ook het belang van de opdrachtgever in het oog te houden, met betrekking tot het bereiken van toegezegde mijlpalen als ook wat betreft kostenbeheersing van de uit te voeren taken. Als de IT-leverancier merkt dat een verdere voortgang alleen maar meer geld gaat kosten, zonder dat dit direct voordeel levert voor de klant, dan dient de IT-leverancier de klant daarop te wijzen en zal ze moeten sturen op opschorting of beëindiging.

Kostenbeheersing

Als de klant bepaalde software wil kunnen draaien op het IT-systeem van de leverancier, dan rust op de leverancier een zorgplicht om de klant van te voren te informeren over de eventuele bijkomende kosten van die software. Zeker als de klant daar meerdere keren naar heeft gevraagd en niet voor onverwachte kostenposten wil komen te staan (SET/Triple Ace).

Onderzoek naar eisen en wensen

Ook heeft de IT-leverancier de plicht om een klant tijdig te waarschuwen over de gevolgen van diens houding over de planning en het eindresultaat en de noodzaak om vereisten in beeld te krijgen. Zou een te late oplevering al (deels) te wijten zijn aan de houding van de klant, en zou de IT-leverancier de wijzigingen van de klant al hebben moeten accepteren in het licht van een overeengekomen termijn voor oplevering, dan nog dient de IT-leverancier de klant er nadrukkelijk op te wijzen wat de gevolgen daarvan zijn voor de termijn voor oplevering van het eindresultaat. Dit geldt te meer als de klant een niet-deskundige afnemer is, en de gevolgen van wijzigingsvoorstellen niet goed kan overzien. Als een IT-leverancier meent dat een uitgebreid onderzoek naar eisen en wensen noodzakelijk is voor het adequaat kunnen verrichten van de werkzaamheden, dan kan ze niet volstaan met alleen een advies daartoe, maar moet ze de klant ook uitdrukkelijk wijzen op deze randvoorwaarde en haar te informeren en te waarschuwen over c.q. voor de gevolgen als dat achterwege blijft (SGOA 2014/22).

Bruikbaarheid

En verder blijkt dat de zorgplicht inhoudt dat, voordat een leverancier specialistische IT verkoopt, hij moet vaststellen of de IT in redelijkheid bruikbaar is voor de klant (Magneetkaart).

Controleplicht

Voordat de IT-leverancier software wijzigt, hij dient te controleren wat het effect is van die wijziging (Card/CCV).

Onderzoeksplicht

Voordat de IT-leverancier advies uitbrengt, hij onderzoek moet hebben gedaan naar de bedrijfsstructuur van de klant (RBC/Brinkers).

Verwachtingsmanagement

Als een klant te hoog gespannen verwachtingen kan hebben, dient de IT-leverancier de klant daarvoor te behoeden. Ook dient de IT-leverancier de klant te weerhouden van een ongefaseerde ingebruikneming, als hij behoort te voorzien dat dit tot problemen leidt (Dolmans/Burroughs).

Meerwerk

En, ten slotte, dient een IT-leverancier onnodige maatwerkopdrachten te voorkomen en zo nodig in te dammen (Breikant).
zorgplicht

Niet altijd schending zorgplicht

Dit betekent overigens niet dat er altijd sprake is van een schending van een zorgplicht.
Zo is de enkele omstandigheid dat er problemen zijn ontstaan, niet automatisch een schending van de zorgplicht. Partijen kunnen bijvoorbeeld samen hebben gekozen voor niet-adequaat uitvoeren van vooronderzoek, of om een webshop proces-voor-proces in te richten (Agion/Almedo).
Ook hoeft de IT-leverancier geen zorgplicht te schenden, als geleverde standaardsoftware niet blijkt te werken in een doelomgeving terwijl hij niet verantwoordelijk is voor implementatie en integratie.
Als een klant zich beroept op schending van de waarschuwingsplicht, dan dient de klant wel nader te onderbouwen waarom door deze schending schade is ontstaan (Netrom/Flexservice).
Ook hoeft een IT-leverancier, die geen bijzondere informatie heeft ontvangen over het gebruik van de IT, de klant niet te waarschuwen dat de IT in de toekomst wellicht niet meer geschikt zal zijn (TipTop/HGM).
Bovendien heeft een IT-leverancier geen algemene zorgplicht om een back-up te maken van alle volledige bestanden van de klant (Staalbouw).
En het enkele feit dat met geleverde software mogelijk problemen zijn geweest, rechtvaardigt niet de conclusie dat de IT-leverancier die software niet had mogen adviseren (NMA Office Equipment/De Wal).

Related Juridische termen