Gratis eerste inschatting           Specialist internet en recht          Vaste prijzen

Ondertitels bij gedownloade film niet toegestaan

Voor veel mensen die films of series downloaden is het de normaalste zaak van de wereld om dan ook gelijk de daarbij behorende Nederlandse ondertitels te downloaden. Dat het illegaal downloaden van filmwerken een auteursrechtinbreuk is, en daarom niet is toegestaan, is onderhand wel duidelijk. Maar hoe zit het met de ondertitels? Kwalificeert het maken en/of gebruiken van deze ondertitels ook als een auteursrechtinbreuk? Deze vraag werd gesteld en beantwoord in de hieronder behandelde zaak.

De zaak

Stichting BREIN die de belangen behartigt van onder meer filmexploitanten is van mening dat het vervaardigen van ondertitels een inbreuk vormt op de auteursrechten die op de films en series rusten.
De Stichting Laat Ondertitels Vrij (SLOV) is het met deze stelling niet eens. SLOV behartigt de belangen van makers en gebruikers van ondertitels bij films en series.
In onderhavige zaak vordert SLOV (onder meer) van de rechter een verklaring voor recht dat een gemaakte Nederlandse ondertiteling van een filmwerk kwalificeert als een zelfstandig werk en dat om die reden geen toestemming van de auteursrechthebbenden op het filmwerk nodig is om de ondertitels openbaar te mogen maken en te verveelvoudigen.

Auteursrecht

Allereerst kort het auteursrecht. Het auteursrecht is in het leven geroepen om de maker van een werk wettelijke bescherming tegen onrechtmatige exploitatie van zijn intellectuele schepping. Het auteursrecht geeft de maker van werken (bijvoorbeeld teksten, afbeeldingen, video’s, logo’s, ontwerpen, broncode, software of muziekwerken), die een persoonlijk stempel van de maker dragen en een eigen oorspronkelijk karakter hebben, exclusieve rechten om die werken openbaar te maken (publiceren) en te verveelvoudigen (kopiëren). Naast de bescherming die auteursrechten bieden, hebben auteursrechten ook commerciële waarde. De regels omtrent het auteursrecht zijn neergelegd in de Auteurswet (Aw).

Indien een werk zonder toestemming van de auteursrechthebbende wordt openbaar gemaakt of wordt verveelvoudigd, dan is – behoudens enkele uitzonderingen – sprake van een auteursrechtinbreuk.

SLOV: Geen inbreuk!

De SLOV stelt dat het maken en gebruiken van ondertitels geen inbreuk vormt op de auteursrechten die rusten op de filmwerken, omdat de ondertitels een zelfstandig beschermd werk zouden zijn.

De rechtbank: Vertaling is verveelvoudiging

De rechtbank oordeelt dat het inderdaad mogelijk is dat de ondertitels een zelfstandig voor auteursrechtelijke bescherming vatbaar werk kunnen zijn. Dit brengt echter niet mee dat geen toestemming van de rechthebbende hoeft te worden gevraagd.
Op de gesproken dialogen in de filmwerken rusten auteursrechten. De vertaling van deze dialogen in de vorm van ondertitels dient te worden gezien als een verveelvoudiging. Daarom is voor het maken en publiceren van ondertitels de toestemming nodig van degene die de auteursrechten heeft op de filmwerken. Ook indien de ondertitels kwalificeren als een zelfstandig werk.

Wel belangenafweging

De rechtbank geeft verder aan dat niet iedere ondertitel een handhaving van het auteursrecht rechtvaardigt. Een ondertitel zou (in theorie) een uiting kunnen zijn die wordt beschermd onder de vrijheid van meningsuiting. Handhaving van het auteursrecht zou in zo’n geval – afhankelijk van de omstandigheden van het geval – disproportioneel kunnen zijn.

Mijns inziens is hiervan in maar weinig gevallen sprake. De ondertitels zijn immers meestal een zo letterlijk mogelijke vertaling van de gesproken dialogen. Dat er sprake is van een uiting die losstaat van de uiting die in de film wordt bedoeld, is dan ook niet goed voor te stellen, althans in de meeste gevallen zal hiervan geen sprake zijn.

Conclusie: Meer mogelijkheden tot handhaving

Stichting BREIN kan met deze uitspraak het illegaal downloaden van films indirect tegengaan. Zij kan de sites waar de ondertitels worden verspreid aanspreken op de auteursrechtinbreuk en eisen dat de verspreiding van deze ondertitels wordt gestaakt. Indien Stichting BREIN scherp is op deze handhaving, is een mogelijk gevolg dat minder films in een vreemde taal illegaal worden gedownload.
In tegenstelling tot de filmwerken zijn de ondertitels geconcentreerd op een beperkt aantal websites. Het aanspreken van deze websites is daarom mogelijk minder tijdrovend dan het aanspreken van iedere uploader/downloader van de filmwerken.

Nick Vrugt
Volg mij op

Nick Vrugt

IT-Jurist at LAWFOX
Nick Vrugt (1991) is IT-Jurist bij LAWFOX. Hij is gespecialiseerd in IT-recht, het auteursrecht, het contractenrecht en het internationaal privaatrecht. Naast juridische werkzaamheden schrijft Nick regelmatig blogs voor op de website van LAWFOX.
Nick Vrugt
Volg mij op

Werkwijze


LAWFOX is transparant, flexibel en snel. Weten hoe? Kijk verder bij klantinformatie